(2004 S. K. m. 38, 45) (233 S. KHK. m. 22, 27, 59, 63)
Dava: Merci kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye 23.6.1985 tarihinde gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: 3202 sayılı T.C. Ziraat Bankası Kanunu'nun Banka'nın zirai alacakları için köy ihtiyar heyetlerince veya noterlerce imza ya da mührü tasdik edilmiş senetlerin İİK'nun 38. maddesinde yazılı belgeler hükmünde olduğuna dair 44. maddesi, keza menkul ve gayrimenkul malların rehni mukabilinde yapılan ikrazattan ötürü takip ve paraya çevirme hususlarında bu bankaya tanınmış istisnai kurallara ait 40, 42, 43, 45. maddeler hükümleri daha genel bir ifadeyle 3202 sayılı K.'nun 28.10.1983 tarih ve 107 sayılı KHK' nın 45. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
107 sayılı KHK' nın ise 8.6.1984 tarihli 233 sayılı KHK' nın 63. maddesi hükmü ile yürürlüğünü yitirmiş bulunmaktadır.
233 sayılı KHK' nın 59. maddesinde, bu KHK'nın uygulanmasını düzenlemek üzere Tüzük hazırlanacağına işaret edilmiştir. Bu madde uyarınca çıkarılmış olan T.C. Ziraat Bankası Ana Statüsü (Tüzük) 9.11.1984 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
233 sayılı KHK'nın de, mülga 3203 sayılı K.'nun 38 ve devamı maddelerinde yer alan biçimde veya bu maddelerin yerini alacak şekilde hükümler getirilmediği gibi, banka statüsüne atıf yapılmakla yetinilmiştir. Keza 233 sayılı KHK'nın 22 ve 27. maddelerinde, ana statüde yer almayan hallerde ve diğer konularda, 233 sayılı KHK'nın uygulanacağı açıklanmıştır.
T.C. Ziraat Bankası Ana Statüsü'nün incelenmesinde; 233 sayılı KHK'nın 59. maddesinde öngörülen Tüzük olduğu (Md. 2/10), bankanın bu ana statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabi bulunduğunu (Md. 3/2) bankanın tarımsal kredi kullandırırken 4 ve 14. maddelerde sayılan neviden teminat alacağı zikredilmiştir. Görülüyor ki, ana statüde Bankaya 3202 sayılı Kanun'da olduğu üzere biçim ve düzenlenen belgeler bakımından özel bir yetki, ayrı bir güç tanımamıştır.
Gerek 22.7.1983 tarihli 70 sayılı KHK'nın gerek ise bu KHK'nın değiştirilerek kabulü hakkındaki ve 7129 sayılı Bankalar Kanunu'nu değiştiren 2.5.1985'de yürürlüğe girmiş 3182 sayılı Kanun ikrazat belgeleri şekli ile takibi biçimi bakımından T.C. Ziraat Bankası lehine 3202 sayılı Kanun'da bulunan nitelikte özel hak ve yetkiler getirmemiş, diğer bir deyimle herhangi bir bankaya ayrıcalık kaldırılmıştır.
Hal böyle olunca T.C. Ziraat Bankası'nın rehinle temin edilmiş alacakları bakımından İİK'nun 45. maddesi hükmünün uygulanacağı Bankalar Kanunu'nun genel hükümlerine ve statüye göre sonuca ulaşılacağı tabidir.
Olayda alacaklı banka rehin sahibi bulunduğu halde, genel haciz yolunu seçmiştir. Bu seçimi haklı kılan yasal neden yoktur ve artık kalmamıştır. Takibin açıldığı tarihte 3202 sayılı Kanun hükümleri uygulanır olmaktan çıkmıştır.
Sonuç: Alacaklı banka vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle sonucu doğru merci kararının İİK'nun 366 ve HUMK'nun 438. maddeleri uyarınca ONANMASINA, 15.09.1986 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy