(6762 S. K. m. 707, 730, 601) (2004 S. K. m. 170/a)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı merci kararının bozulmasını mutazammın 14.12.2001 tarih ve 20540/21513 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki Alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: TTK. 707. maddesinde de belirtildiği üzere çek görüldüğünde ödenmesi gereken bir ödeme vasıtasıdır. Bu yapısı itibariyle çekte rehin cirosu yapılamaz. Çekin ancak temlik veya tahsil cirosu ile devri mümkündür. Gerçektende kanun koyucu çeklerde uygulanacak poliçe hükümlerinin sayıldığı 730. madde de, rehin cirosuna ilişkin 601. maddeye atıfta bulunmamıştır. Bunun bir başka açıklaması da çekte rehin cirosu yapılmasına cevaz olmadığıdır. Bir ödeme vasıtası olarak ibraz edildiği anda ödenmesi gereken çek bedelinin tahsil edilip, rehin olunmasının, daha devamlı ve emin bir teminat teşkil edeceği tabiidir. (Prof. Dr. Fırat Öztan Kıymetli Evrak Hukuku SB. 1147) (Prof. Dr. Seza Reisoğlu - Çek - SB. 141)
Ne var ki uygulamadan çekin rehin cirosu ile de el değiştirdiğine rastlanmakta ise de, çekin rehin cirosu ile devri mümkün olmadığından çekin Medeni Kanunun rehine ilişkin hükümlerinden yararlanmak suretiyle rehnedilmesi mümkün olduğu halde yasaya aykırı yapılan rehin cirosu sonuç doğurmaz.
Somut olayda ise; takip dayanağı çek hamiline düzenlenmiştir. Çek arkasında (hamil olduğu anlaşılan)Soner Özen'in bedeli teminattır şeklindeki cirosu teminat cirosu niteliğinde olup, T.T.K. 730. maddesinde aynı kanun 601. maddesine bir gönderme yapılmadığından geçerli değildir. Anılan cironun tahsil veya temlik cirosu olarak kabulü de mümkün olmadığından takip alacaklısına yapılmış geçerli bir cirodan bahis olunamayacağı cihetle alacaklı yetkili hamil değildir. Açıklanan durum karşısında mercice takibin re'sen İİK' nun 170/a maddesi hükmü gereği iptaline karar vermek gerekirken itirazın reddine ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi isabetsiz olup, mercii kararının temyiz incelemesi de yukarıda açıklanan nedenlerle bozulması gerekirken Dairemizce T.T.K. 601. maddesinden bahisle kararın bozulması somut olaya uygun olmadığından ve alacaklı vekilince de gerekçe karar düzeltmeye konu edildiğinden, karar düzeltme isteminin kısmen kabulü gerekmiştir.
Sonuç: Alacaklı vekilinin karar düzeltme isteminin yukarıda açıklanan gerekçelerle kısmen kabulü ile 14.12.2001 tarih 2001/20540-21513 karar sayılı Dairemiz bozma gerekçesinin kaldırılmasına ve mercii kararının yukarıda açıklanan nedenlerle İİK.366. ve HUMK.428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 15.03.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy