(2004 S. K. m. 16, 96, 82) (6762 S. K. m. 900, 943)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı merci kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :
Karar: Müşteki Rota Denizcilik A.Şirketinin 6.6.2002 tarihli merciye başvuru dilekçesinde iki husus talep edilmiştir.
1- Alacaklı Koleksiyon Tasarım Mobilya A.Şti. tarafından borçlu V.G.S. Uluslar arası Gemi San. A.Şti. hakkında yapılan takipler nedeniyle İstanbul İcra Müdürlüğünce Tuzla İcra Müdürlüğüne yazılan haciz talimatı sonucunda uygulanan hacizde Tersaneler Cad. G-15. Sok No:1 Tuzla adresindeki Rota Tersanesinin 1992 yılından beri Milli Emlak'dan 41 yıllığına kiraladığından, mülkiyeti Kendilerine ait olan haczedilen gemi parçalarının Almanya'dan ithal olunan teşvikli mallar olduğunu diğer makine ve ekipmanların ise Rota Tersanesinin demirbaşları olup teşvik kapsamında kaldığı cihetle haczin kaldırılması. ( istihkak )
2- Haczedilen gemi parçalarının Ro/Ro Lo/Lo gemisinin mütemmim cüzü olup Emlak Bankasına 10 milyar bedelle birinci derecede ipotekli olduğundan bütünden ayrı haczedilemeyeceğinden bahisle haczin kaldırılması. ( haczedilmezlik )
Bu istekler tek tek değerlendirildiğinde mercice öncelikle istihkak iddiası yönünden gerekli harç tamamlattırılıp istihkak davası prosedürüne göre inceleme yapılarak oluşacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken şikayet yolu ile istihkak davasının süreden retle çözümlenmesi usulsüzdür.
Haczedilmezlik şikayeti ile ilgili incelemede ise; Öncelikle belirtelim ki: gemi inşa sanayinin gelişmesini temin maksadı ile yapı halindeki gemilerin sicili, rehnine imkan sağlanmıştır. Ancak 18 grostanilatodan ufak yapıların inşai tamamlandıktan sonra gemi siciline kaydolunma mecburiyetleri olmadığından yapı ipoteği on sekiz grostanilatodan ufak yapılar üzerinde ipotek tesis olunmaz ise de on sekiz grostonilatodan büyük inşa halindeki geminin maliki ile alacaklının yazılı olmak ve yaptıkları sözleşmenin imzalarının noter tarafından tasdik edilmesi koşulu ile ipotek hakkı doğar. TTK.nun 943. madde 1. fıkrası 2. cümlesi gemi ipoteği hakkındaki 900. maddeye atıf yaparak tespit edilmiş olduğundan yapı ipoteği de aynen gemi ipoteği gibi yapının mütemmim cüz ve teferruatına şamildir. Ancak teferruatı üzerindeki üçüncü kişiye ait mülkiyet hakkı ile mahdut ayni haklar mahfuzdur. Bu nedenledir ki yapı ipoteği sadece ipoteğin tesisi anında yapının mütemmim cüzü veya teferruatı olma vasfını kazanmış bulunan menkul mallara değil yapı malikinin mülkiyetine girmemiş olan kısımlar hariç, yapının imal ve inşa olunduğu mahalde bulunup, inşaatta kullanılmakta olan ve bu bakımdan işaretlenmiş bulunan kısımlara ( makineler, kazanlar, saç levhalar, yükleme teçhizatı vs. gibi ) da şamildir. ( Prof. Dr. Turgut Kalpsiz Gemi Rehni sh. 206 ) Açıklanan nedenlerle malikin yukarıda ( 2 ) nolu bentte özetlenen isteği hakkında mercice istihkak iddiası dışında ipotek borçlusu, malik sıfatıyla yaptığı haczedilmezlik şikayeti süresiz şikayete konu olmakla mahallinde yapılacak keşif ve alınacak bilirkişi kurulu raporu sonucunda oluşacak duruma göre bir karar vermek gerekirken merciin kendi yetki, bilgi ve görevine giren hususları bilirkişiye tevdi ederek eksik inceleme ile hukuki dayanaktan yoksun biçimde sonuca gitmesi isabetsizdir.
Sonuç: Şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile merci kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK. 366. ve HUMK. 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 04.11.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy