(488 S. K. m. II SAYILI TABLO) (5422 S. K. m. 8) (3065 S. K. m. 17)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 1.7.2005 tarih, 10793-14326 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Müşteki alacaklı İş Bankası vekili Denizli 2. İcra Müdürlüğünün 2003/3591 E. sayılı dosyasında yaptıkları takip sonucu alacağa mahsuben taşınmazları ihalede aldıklarını ihalenin kesinleşmesi üzerine de katma değer vergisi ve damga vergisinin mükellefi olmadıkları halde, banka tarafından ödenmesine ilişkin icra müdürü kararının iptalini icra mahkemesinden istemiş mahkemece talep reddedildikten sonra Dairemizce de bu kararın onandığı görülmüştür.
Vergi kanunlarının yeni türk lirasına uyumu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında 1.1.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5281 Sayılı Kanunun 8. maddesi ile 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu'nda, damga vergisinden istisna edilen resmi işlemleri kapsıyan 2 sayılı tabloya 35. fıkra eklenmiştir. Gerek 35. fıkradaki atıfla, gerekse 5281 sayılı yasanın 31. maddesi ile 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 8. maddesinin 1. fıkrasına 12 nolu bent ilave edilmek suretiyle banka ve diğer finans kurumlarına borçlu durumda olan kurumlar ile kefillerinin bu borçlarına karşılık borçlu bulundukları banka ve finans kurumlarına devrettikleri gayrimenkul ve iştirak hisselerinde, istisna uygulaması bakımında iki yıl süreyle elde tutma şartı aranmamıştır.
Ne var ki:Yine 5281 Sayılı Kanununun 33. maddesi ile 3065 Sayılı KDV Kanununun 17. maddesinin (4) numaralı fıkrasına (r) bendi eklenerek kurumların en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak hisseleri ile gayrimenkullerinin satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimleri bankalara borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına karşılık gayrimenkul ve iştirak hisselerinin (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) bankalara devir ve teslimleri istisna kapsamına alınmıştır.
Kanunun gerekçesinde belirtildiği gibi, istisna uygulanabilmesi için gayrimenkul ve iştirak hisselerinin satılması ve bu işlemden bir kazanç elde edilerek satan kurumun mali yapısında bir iyileşmenin olması gerekmektedir.
Bu nedenle iştirak hisseleri ve gayrimenkullerin para karşılığı olmaksızın devir ve temliki gibi işlemler istisna kapsamına girmemektedir. Ancak bu tür kıymetlerin mevcut borçlar karşılığında rızaen ve icra yoluyla devredilmesi işlemleri devredenlerin finansman imkanlarını artıracağından istisna kapsamında bulunmaktadır.
Olayımızda bankaya borçlu olanlara ait taşınmazların icra yoluyla alacaklı bankaya satışı nedeniyle, 5281 Sayılı Yasanın 1.1.2005 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra tahsil edilen Katma Değer Vergisi ve önceden tahsil olunan Damga vergisinin 5281 Sayılı Yasayla getirilen istisnalar kapsamında kaldığı anlaşıldığından alacaklı bankaya iadesi gerekmektedir.
Bu durumda anılan kesintilerin bankaya iadesi gerekeceğinden mahkemece şikayetin kabulü yerine reddine karar verilmesi isabetsiz olup bu nedenle mahkeme kararının bozulması gerekirken maddi yanılgı sonucu onandığı anlaşılmakla alacaklı banka vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.
Sonuç: Alacaklı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 1.7.2005 tarih 2005/10793-14326 karar sayılı onama kararının kaldırılmasına, mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İ.İ.K. 366 ve H.U.M.K.'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 29.11.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy