(6762 S. K. m. 794, 1069, 1077) (1086 S. K. m. 74)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Şikayetçi borçlu (GAP GÜNEYDOĞU. TEKS. SAN. TİC. A.Ş.)'nun 20.06.2003 tarihinde icra mahkemesine başvuru nedeni Kartal 2. İcra Müdürlüğü'nün 2003/1568 esas sayılı dosyasında 28.05.2003 tarihinde uygulanan hapis hakkının mahkeme kararı olmadan hakimin takdiri halinde teminat yatırılmadan kullanılmasının hukuka aykırı olduğundan bahisle icra müdürü işleminin iptaline ilişkindir.
Öncelikle belirtelim ki, TTK'nun 1069/1 ve 1077/1. maddeleri uyarınca taşıyanın yük üzerinde hapis hakkı olduğu gibi (TTK'nun 794) aynı navlun sözleşmesi gereği, yükün tamamı üzerinde de rehin hakkı vardır. Nitekim, takip alacaklısı 28.05.2003 tarihinde somut olayda hapis hakkını uygulatmış, 30.05.2003 tarihinde ise rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatmış, borçluya örnek 50 ödeme emri tebliğ üzerine icra dairesine borçlu tarafça rehin hakkının esasına itiraz edilmiştir. (rehin hakkı, yük üzerinde hapis hakkı kullanıldığı veya yük tevdi edildiği yerde bulunduğu sürece bakidir).
HUMK'nun 74. maddesi gereğince hakim taleple bağlı olarak karar vermek zorundadır. Bu nedenle, müştekinin icra mahkemesine başvurusu uygulanan hapis hakkına ilişkin olduğundan mahkemece talep aşılarak itirazla duran rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takibinde iptaline karar verilmesi doğru değildir.
Öte yandan, TTK'nun 794. maddesinde hüküm altına alınan taşıyıcının hapis hakkının kullanılması için belli bir şekil şartı aranacağına ilişkin bir düzenleme de yoktur. Bu nedenle, alacaklının TTK'nun 1069. madde koşullarında taşıma konusu mal zilyedinde iken (bu taşıma ile ilgili) ödenmeyen navlun ücreti için hapis hakkı uygulatmasında yasaya uymayan bir yön olmadığı halde mahkemece bu yöne ilişkin şikayetinde reddine karar vermek gerekirken kabulü isabetsizdir.
Sonuç: Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İ.İ.K. 366 ve H.U.M.K.'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 10.06.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy