(1086 S. K. m. 193) (6762 S. K. m. 663, 726, 730)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: HUMK. nun 193.maddesi gereğince görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi üzerine davacının karşı tarafa görevli veya yetkili mahkemede tebligat yaptırması zorunludur.
Her iki halde de görevsizlik veya yetkisizlik kararına karşı temyiz süresinin sona erdiği veya Yargıtay'ın onama kararının tebliğ edildiği tarihten başlayarak 10 gün içinde yeniden dilekçe verilmesi veya yeniden çağrı kağıdı tebliğ ettirilmesi gerekir. Aksi takdirde dava açılmamış sayılır. Aynı kural takip hukukunda da geçerlidir.
Somut olayda alacaklı yetkisiz icra dairesi olan Osmancık'ta borçlu hakkında 04.02.2003 tarihinde takipte bulunmuş borçlunun süresinde yetki itirazı üzerine Osmancık İcra Mahkemesi'nin 01.04.2003 tarih ve 2003/4 E. 2003/23 K. sayılı kararıyla Osmancık İcra Müdürlüğünün yetkisizliğine talep halinde dosyanın yetkili Tosya İcra Müdürlüğüne gönderilmesine karar verildiği ve kararın 11.04.2003 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Alacaklı vekili tarafından, HUMK. nun 193/3.maddesi gereğine belirlenen 10 günlük süre içinde dosyanın yetkili İcra Dairesine gönderilmesinin talep edilmediği, bu süre geçtikten sonra 06.06.2003 tarihinde Osmancık İcra Müdürlüğüne başvurarak dosyanın yetkili Tosya İcra Müdürlüğüne gönderilmesinin istediği anlaşılmaktadır. Alacaklı vekilince Tosya İcra Dairesine yeni bir takip talepnamesi sunulmamış, borçluya sadece ödeme emri gönderilmiş olup, adı geçen hakkında yeniden başlatılmış bir takibin varlığından da söz edilemez.
HUMK. nun 193. maddesinde öngörülen yasal 10 günlük süreden sonra alacaklının dosyanın yetkili icra dairesine gönderilmesi isteminde bulunduğundan, Mahkemece, öncelikle HUMK. nun 193.maddesi hükmünün kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle re'sen muteriz borçlu hakkında takibin açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, sadece zamanaşımı itirazının değerlendirilerek şikayetin reddine karar verilmesi isabetsizdir.
Ayrıca Tosya İcra Mahkemesi'nin 2003/36 esas,2004/13 karar sayılı kararında müşteki borçlu taraf olmadığı gibi onun hakkında verilmiş bir hükümde bulunmadığından, bu ilamda hükmedilen inkar tazminatı ve fer'i alacaklar yönünden borçluya örnek 53 nolu icra emri tebliği mümkün değildir. İlama aykırı olarak borçluya gönderilen icra emrinin iptali yerine Mahkemece bu hususun gözardı edilmesi de doğru değildir.
Kabule göre de, TTK.730. maddesi yollaması ile uygulanması gerekli aynı Kanunun 662. maddesinde zaman aşımını kesen sebepler sayıldığından dava açılmasının zaman aşımını keseceği belirtilmiştir. Anılan maddede mücerret dava açılmasından söz edildiğine, bu davanın kimin tarafından açılacak bir dava olduğu hususunda açıklık bulunmadığına ve esasen borçlu tarafından açılacak davada alacaklı durumundaki davalının iddiasının def'i yolu ile de ileri sürdüğü cihetle, borçlu tarafından alacaklı aleyhine açılan davanın da bu nedenle, zamanaşımını kesmesi gerekir. Nitekim Yargıtay H.G.K. nun 22.2.1994 gün 1981/10,11-716 esas, 1994/141 sayılı, yine aynı Kurulun 20.11.1996 tarih, 1996/12-654 esas, 1996/805 karar sayılı kararlarında da aynı ilke kabul edilmiştir.
T.T.K.'nun 730/18. maddesinin göndermesi ile çekler hakkında uygulanması gereken aynı Kanunun 663.maddesine göre müruru zamanı kesen muamele her kim hakkında vaki olmuşsa ancak ona karşı hüküm ifade eder.
Mahkemece zamanaşımını kestiği kabul edilen Tosya Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/304 esas numarasında kayıtlı dava borçlulardan M. Emin Bamyacı tarafından açılmış olduğundan, müşteki borçlu yönünden zamanaşımını kesmez. O halde, borçlu Yücel Petrol Koll.Şti. hakkında 28.7.2003 tarihinde yapılan son işlem tarihinden davanın açıldığı 11.02.2005 tarihine kadar hiçbir işlem yapılmadığından T.T.K.'nun 726.maddesinde yazılı 6 aylık zamanaşımı süresi dolmuş olup, Mahkemece yazılı şekilde hüküm tesisi yasaya uygun görülmemiştir.
Sonuç: Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK. 366 ve HUMK.'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 14.06.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy