MAHKEMESİ : İstanbul 15. İcra Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 18/02/2014
NUMARASI : 2013/1105-2014/169
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
Alacaklı tarafından çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan takibe karşı borçlunun, İİK.nun 168/5.maddesi gereğince zamanaşımının gerçekleştiğini ileri sürerek takibin iptali istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, zamanaşımının oluşmadığı, ancak ödeme emri ile dayanak çek örneklerinin gönderilmediği gerekçesiyle istemin kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.
5411 Sayılı Kanun'un 141. maddesinde; "Bu kanundan kaynaklanan Fon alacaklarına ilişkin dava ve takiplerde zamanaşımı süresi 20 yıldır", aynı Kanunun ek 16. maddesinde ise; "Bu kanun ile Fon alacağının tahsili bakımından yarar görülerek zamanaşımı ve diğer konularda Fon lehine getirilen hükümler makable şamildir" hükümleri yer almaktadır.
141. maddenin geçmişe etkili olacağı kuralı, TMSF'na devrinden önce henüz zamanaşımına uğramamış olan alacakların zamanaşımı süresinin 20 yıla uzayacağı anlamına gelir. Aksinin kabulü kazanılmış hakkın ortadan kaldırılmasına yol açar. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 05.02.2003 tarih ve 21-30/57 sayılı kararında kazanılmış hakkın hukuk devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardan olduğu, kazanılmış hakkı ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumların ... toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldıracağı, belirsizlik ortamına neden olacağı ve kabul edilemeyeceği belirtilmiştir (Bankacılık Kanunu Şerhi Cilt:2 Sayfa: 1576 Prof. Dr. Seza Reisoğlu).
Somut olayda, takibe konu çeklerin ciro yoluyla Kentbank A.Ş.'ye verildiği, .. A.Ş.'nin 09/07/2001 tarihinde Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredildiği, 12/08/2005 tarihinde ise Fon tarafından iş bu alacağın takip alacaklısı şirkete temlik edildiği görülmektedir. Bu durumda, öncelikle, çeklere ilişkin olarak Türk Ticaret Kanunundaki zamanaşımı hükümlerinde yapılan değişiklik sonucunda, takip konusu çeklerin hangi zamanaşımı süresine tâbi olduğunun tespiti gerekir.
6762 Sayılı TTK.'nun 726.maddesinde çek için düzenlenen zamanaşımı süresi altı ay iken 03.02.2012 tarih ve 28193 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren 6273 Sayılı Kanunun 7. maddesiyle bu süre üç yıla çıkarılmıştır. Yine 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 Sayılı TTK.nun 6273 Sayılı Kanunun 8.maddesi ile değişik 814. maddesine göre de çeklerde zamanaşımı süresi üç yıldır.
İlke olarak, herhangi bir kanun veya düzenleyici kural, hukuksal sonuçlarını yürürlüğe girdiği tarihten sonrası için doğurmaya başlar. Bunun doğal sonucu da, yasaların
Yürürlüğe girmelerinden önceki olayları etkilememeleri, yani, geçmişe etkili olmamalarıdır. Yasaları uygulama durumunda bulunanlar, başta mahkemeler olmak üzere, onları geriye yürür sonuçlar doğuracak şekilde yorumlamamakla yükümlüdürler. Hukuk güvenliği bunu gerektirir. Kanun koyucu bu kaidenin aksine düzenleme yapabilir.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun; 09.03.1988 tarih ve 1987/2-860 E., 1988/232 K.; 13.10.2004 tarih ve 2004/10-528 E., 2004/533 K.; 06.04.2005 tarih ve 2005/10-183 E., 2005/241 K. sayılı kararları da aynı yöndedir.
6763 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Mer’iyet Ve Tatbik Şekli Hakkında Kanun’un 2. maddesinde Türk Ticaret Kanunu'nun mer'iyetinden önce işlemeye başlamış bulunan zamanaşımı sürelerinin eski kanun hükmüne tabi olacakları düzenlenmiştir. Yine, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6103 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 6/1.maddesinde; “Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden önce işlemeye başlamış bulunan zamanaşımı süreleri ile hak düşürücü süreler eski hukuka tâbidir” düzenlemeleri yer almaktadır. Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde Türk Ticaret Kanunu'nda zamanaşımı sürelerinin başladığı tarihe göre belirlenmesi gerektiği sonucu ortaya çıkmaktadır.
Bütün bu yasal düzenlemeler ve ilkeler ışığında çekler yönünden zamanaşımı süresinin başladığı tarihte hangi yasa yürürlükte ise o yasada öngörülen zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği kabul edilmelidir. Buna göre, çek hakkında zamanaşımı süresi ibraz süresinin bitmesi ile başlayacağına göre çekin ibraz süresinin sona erdiği tarihte geçerli olan zamanaşımı süresinin nazara alınması zorunludur. Bu nedenle 6762 Sayılı TTK.'nun 726.maddesini değiştiren 6273 Sayılı Kanunun 7. maddesinin yürürlüğe girdiği 03.02.2012 tarihinden önce ibraz süresi dolan çeklerde zamanaşımı süresi altı ay, ibraz süresi bu tarihten sonra dolan çeklerde ise üç yıldır.
Somut olayda, takibe dayanak çeklerin keşide tarihleri 10/01/1999 ve 10/02/1999 olup, ibraz süreleri 03.02.2012 tarihinden önce dolduğundan, altı aylık zamanaşımı süresine tâbi olduklarının kabulü gerekir.
Altı aylık sürenin de, Kentbank A.Ş.'nin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredildiği 09/07/2001 tarihine kadar geçtiği görülmektedir. Zamanaşımına uğramış bir alacağın Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devri nedeniyle yeniden 20 yıllık bir sürenin başlayacağının kabulü kazanılmış hakkın ortadan kaldırılmasına yol açacaktır. Bu durumda takibe konu çekler hakkında 20 yıllık zamanaşımı uygulanamaz.
O halde, mahkemece, takip öncesi zamanaşımının oluşması nedeniyle İİK.nun 169/a-5. maddesi gereğince itiraz eden borçlu yönünden takibin durdurulmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile istemin kabulü isabetsiz ise de, sonuçta istem kabul edildiğinden sonucu doğru mahkeme kararının onanması gerekmiştir.
SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının reddi ile sonucu doğru mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.'nun 366. ve HUMK.'nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), alınması gereken 25,20 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06/05/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy