(6102 S. K. m. 681, 686, 778)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu O. A. tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ebru Özdemir tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;
Alacaklı tarafından 8 adet çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığı, borçlu O. A.'ın takip dayanağı çeklerde lehtar alacaklı şirket olmasına rağmen çekin arka yüzünde lehtardan önce kendisinin sahte imzasının bulunduğu iddiasıyla takibin iptalini talep ettiği, mahkemece şikayetin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Takip tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı TTK.nun 778. maddesinin göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 681. maddesi gereğince kambiyo senedi niteliğinde olan bonodaki hakkın devri ancak ciro ve teslim yolu ile mümkündür. Aynı kanunun 686. maddesi gereğince, bonoyu elinde bulunduran kimsenin hak sahibi olabilmesi için fiili zilyetliği yeterli olmayıp, aynı zamanda hakkını müteselsil ve birbirine bağlı cirolarla tevsik etmesi gerekir. Bonoda ilk cironun lehtara ait olması zorunludur. Ciroların birbirine bağlı olması, her şeyden önce, ilk cironun lehtar tarafından yapılmasıyla mümkündür. İlk ciro lehtara ait değilse, ciro zinciri düzensiz demektir. Lehtarın cirosundan önce başka cironun bulunması ve daha sonra lehtarın cirosunun yer alması durumunda, lehtarın cirosundan önceki cirolar yok sayılır. Lehtarın cirosundan sonra senedi devralan hamiller, yetkili hamil olurlar. Ancak cirosu yok sayılanlar yönünden takip hakları bulunmaz. İlk cironun lehtara ait olmaması, lehtarın, keşideci ve aval verenlere müracaat hakkını engellemez ise de, lehtarın cirosundan önceki cirolar yok sayıldığından, lehtarın, kendi cirosundan önceki cirantaları takip hakkı yoktur.
Somut olayda, takip dayanağı 31/12/2012 keşide tarihli, 35.000.-TL bedelli çek ile, 31/10/2012 keşide tarihli, 70.000.-TL bedelli çek yönünden çeklerin lehtarının Sofiteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. olduğu halde, ilk cironun O. A. tarafından yapıldığı, lehtarın, keşideci şirket ile birlikte senedin ön yüzünde imzası bulunmayan O. A.'ı da takip ettiği görülmektedir. Yukarıda açıklandığı üzere, ilk ciro lehtar tarafından yapılmadığından, senedin ön yüzünde aval veren olarak da imzası bulunmayan O. A.'ın cirosu yok hükmündedir. Bu durumda, lehtarın bu iki çek yönünden O. A. aleyhine takip yapması mümkün değildir.
O halde, mahkemece, 31/12/2012 keşide tarihli 35.000.-TL bedelli çek ile, 31/10/2012 keşide tarihli 70.000.-TL bedelli çekler açısından borçlu O. A. yönünden takibin iptaline karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile istemin tümüyle reddi isabetsizdir.
Sonuç: Borçlu O. A.'ın temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14.04.2014 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy