(2004 S. K. m. 364, 365) (6100 S. K. m. 114, 115, 366)
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
1-Alacaklının satış işlemlerinin iptali kararına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
02.03.2005 tarih ve 5311 sayılı Kanunun 26. maddesi ile değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 365/1. maddesinde; “İstinaf yoluna başvurma, yasal süre geçtikten sonra yapılır veya istinaf yoluna başvurulmasına olanak bulunmayan bir karara veya vazgeçme nedeniyle itiraz veya şikâyetin reddine yahut süresi geçmiş bir şikâyete ilişkin olursa, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri gereğince istem icra mahkemesince reddedilir” hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin 3. fıkrasında ise; “Bölge adliye mahkemesi, birinci fıkra kapsamına girdiği hâlde reddine karar verilmemiş başvuruyu geri çevirmeyip doğrudan kesin karara bağlar” düzenlemesine yer verilmiştir.
Somut olayda, temyizen incelenmesi istenen karar, satış işlemlerinin iptali şikayetine ilişkin olup, anılan kararın temyiz kabiliyeti bulunmamaktadır.
Buna göre, Dairemizce incelenmesi istenen Bölge Adliye Mahkemesi kararı, İİK’nun 365/1-son maddesinde belirtildiği üzere KESİN nitelikte olduğundan, 5311 sayılı Kanunla değişik İİK'nun 364. maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 366.maddesinin göndermesi ile uygulanması gereken aynı Kanunun 352.maddesi uyarınca temyiz başvuru talebinin (REDDİNE),
2-Alacaklının haczin kaldırılması kararına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
HMK'nun 114/1-ı maddesinde aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte (derdest) olmaması dava şartları arasında düzenlenmiştir. Derdestlik; dava açılmasının usul hukuku bakımından ortaya çıkardığı sonuçlardan biridir. Aynı konuda, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak daha önce bir dava açılmış ve bu dava görülmekte ise, aynı konunun yeni bir dava konusu yapılması mümkün değildir. Çünkü; aynı konuda iki dava açılmasında davacının korunmaya layık bir menfaati yoktur. Daha önce HUMK m.187/4'de bir ilk itiraz olarak nitelenen bu husus HMK m. 114/1-ı hükmü ile dava şartı haline getirilmiştir
Somut olayda, 3.kişi ...Köyü Tüzel Kişiliği, ... Anadolu 16. İcra Müdürlüğü'nün 2016/12296 Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinde mülkiyetleri kendilerine ait olan 2833 ve 2877 parsel sayılı taşınmazlara ve taşınmazlar üzerindeki şerhe usul ve yasaya aykırı olarak haciz konulduğunu ileri sürerek anılan parseller üzerindeki haciz ve satış işlemlerinin iptali istemiyle şikayet yoluna başvurduğu, anılan icra dosyasından konulan hacizlere yönelik şikayet hakkında ... Anadolu 1.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/298-435 sayılı kararı ile 19.04.2018 tarihinde ''şikayetin süre yönünden reddine'' karar verildiği, sözü edilen kararın 25.03.2019 tarihi itibariyle kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 3.kişinin eldeki şikayetten önce hacizlerin kaldırılması amacıyla aynı sebebe dayanarak ... Anadolu 1.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/298 Esasında kayıtlı dosyasında şikayet yoluna başvurduğu ve anılan şikayet dosyasının dava tarihi itibariyle derdest bulunduğu sabittir. Diğer taraftan, yukarıda değinilen yasal düzenlemeler uyarınca, konusu, sebebi ve tarafları aynı olan şikayet ise yeniden yapılamayacağından dava şartı olan bu hususun mahkemece re'sen nazara alınması gerektiği açıktır.
Diğer taraftan, taraf teşkili davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden dikkate alınmalıdır. ... Anadolu 1.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/298 Esas sayılı dosyasında taraf teşkili sağlanmadan dosya üzerinden karar verilmiş ise de, şikayetin hasımsız olarak görülmesi usul hatası olmakla birlikte verilen kararın salt bu nedenle derdestlik oluşturmayacağının kabulü mümkün değildir.
O halde, mahkemece, hacizlerin kaldırılması istemi yönünden HMK.'nun 114/1-ı ve 115. madde hükümleri uyarınca derdestlik sebebiyle şikayetin usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılması, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Alacaklının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile, yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca, ... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi’nin 26.06.2020 tarih ve 2019/505 E.-2020/1250 K. sayılı esastan reddine ilişkin kararının KALDIRILMASINA, ... Anadolu 1.İcra Hukuk Mahkemesi’nin15.10.2018 tarih ve 2018/548E-2018/951K. sayılı haczin kaldırılması kararının BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, 01/04/2021 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)