(818 S. K. m. 158, 213)
Dava: Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerden dolayı 11.500 liranın faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, 4.000 m2 lik bölümü tapulu 8.300 m2 lik bölümü tapusuz olan tarlaları 24.6.1965 günlü kütük dışı satış senediyle davalılardan satın aldığını, tapulama tespiti sırasında bu tapusuz yerlerin davalılar adlarına yazılması nedeniyle yaptığı itirazlarının reddedildiğini öne sürerek, 6.500 lira satış parası ile kararlaştırılan ceza koşulu 5.000 lira ki toplam 11.500 liranın ödetilmesini istemiş; davalılar ise borçları bulunmadığını bildirerek davanın reddini dilemişlerdir. Yerel mahkemece istem doğrultusunda karar verilmiştir.
1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2 - Yanlar arasında düzenlenen 24.6.1965 günlü sözleşmede, tapulu taşınmazların satımı konusunda da anlaşmaya varıldığı açıkça yazılıdır. Oysa tapulu bir taşınmaza ilişkin satım sözleşmesinin geçerliliği, kamusal biçimde (resmi şekilde) yapılmasına bağlıdır. (M.K. 634; B.K. md. 213). Burada biçim geçerlik koşuludur. O nedenle geçersiz bir sözleşme uyarınca davacı verdiğini, eşdeyişle ödediği 6.500 lirayı geri isteyebilir.
Ceza koşulu asıl borca yaptırım olarak bağlı ve bir borca aykırılık durumunda ortaya çıkabilen yan (fer'i) borç niteliğindedir. Bu niteliğinden ötürü asıl borcun yazgısını paylaşır ve asıl borcun geçerliliği bir biçime bağlanmış ise, ceza koşulunun yer alacağı işleminde o biçimde yapılması gerekir. Dava konusu somut olayda, ceza koşulunun yer aldığı belge yasal biçimden yoksundur. Bu durumda ceza koşulu da geçersizdir. Öyleyse geçersiz 5.000 lira ceza koşulu doğrultusunda ödetmeye karar verilmesi bozmayı gerektirir.
Sonuç: Bu duruma göre sair temyiz itirazlarının reddine ve 2 numaralı bendde açıklanan nedenlerle 5.000 lira ceza koşulu yönünden hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, 9.4.1981 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy