(1086 S. K. m. 45, 179, 187, 512) (2004 S. K. m. 99)
Dava: Taraflar arasında istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü :
Alacaklı davacı borçlu B.Z. hakkında yaptığı icra takibi üzerine borçlunun davalı ile ortak işlettiği dükkandaki mallarına haciz koydurmuş davalının dükkandaki malların tümünün kendisine ait olduğunu borçlunun payını noter senedi ile kendisine devrettiğin iddia etmese üzerine ait olduğunu borçlunun payının knoter senedi ile kendisine devrettiğini iddia etmesi üzerine icra memuru 3. kişi kabul ettiği davalı aleyhine istihkak (muarazanın men'i) davacı açması için alacaklıya İİK. nun 99. maddesi gereğince 7 günülük mehile vermiş alacaklı verilen mehil içinde bu istihkak davasının açmış ise de mahkemece istihkak müddeinin süresinde ayrı bir dava açmış olduğu alacaklının istihkak iddia edenin dava açıp açmadığını araştırıp onun dava açmış olduğu alacaklının istihkak iddia edenin dava açıp açmadığını araştırıp onun dava açmadığını araştırıp onun dava açıp açmadığın saptamadan bu davayı açmış olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Kural olarak mal borçlu elinde haczedilir ve 3. kişi istihkak iddiasında bulunursa istihkak davasının 3. kişinin mal 3. kişi elinde haczedilir ve 3. kişi tarafından istihkak iddia edilirse istihkak davası alacaklı tarafından açılır. Davanın 3. kişi tarafından açılması gereken hallerde icra memurunun İİK. nun 99.maddesi gereğince dava açma külfetini alacaklıya yüklemesi halinde dava red edilmeyip incelenmesi gerekir.
Yine dava açma yükü alacaklının iken 3. kişinin alacaklıyı beklemeden külfeti üzerin alarak dava açması durumunda da davanın reddi gerekmez. Her iki halde de taraflardan birinin tevhidi talebi varsı davalar birleştirilerek yürütülür. Tevhid isteği yoksa biri diğer için ön sorun kabul delire ötekinin sonucu beklenir. İlk verilen karara göre ikincisi de sonuca bağlanır. Alacaklı veya 3. kiş tarafından birinin açtığı istihkak davasın ait karar kesinleştikten sonra karşı taraf yeni bir dava açamaz. İstihkak iddialarında karşılık dava açılmasına engel olan hal bu haldir. Bunun dışında her iki taraflar dava açma külfeti yokken bu külfeti üzerine alarak yalnız başına ve karşılık olarak istihkak davası açabilirler. Yargıtay İİD.ile 13. hukuk dairesinin öteden beri uygulamaları bu yöndedir. Örneğin İİO.'nin 8.10.1971 T. 9808 E. 9975 K. 13. Hukuk Dairesinin 31.10.1974 - 1974 T. 4592 E. 2685 K. 8.2.1979 T. 98 E. 479 K. 20.10.1975 T. 669 E. 6356 K. sayılı kararlarında aynı görüş benimsenmiştir. Yerel mahkemece yukarıda açıklanan hususlar gözetilmeden yazılı gerekçe ile davanın reddi bozmayı gerektirir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın gösterilen nedenle BOZULMASINA 18.11.1981 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy