(818 S. K. m. 158, 213)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar (H.S.) vesaire vekilleri avukat (M.E.) tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları reddedilmelidir.
2 - Davada 60.000 lira ceza koşulunun da ödettirilmesi için de istemde bulunulmuştur. Oysa bu ceza koşulunun kararlaştırıldığı sözleşme tapulu taşınmazın atımına ilişkindir. Böylece tapulu bir taşınmazın kütük dışı satım sözkonusudur. Ne var ki, tapulu bir taşınmazı konu olan satım sözleşmesinin geçerliliği, kamusal biçimde yapılmasına bağlıdır. (M.K. md. 634; B.K. md. 213) Burada biçim geçerlilik koşuludur. Tersi durumda ise hiç bir hukuksal sonuç doğmaz.
Ceza koşulu asıl borca yaptırım olarak bağlı ve bu borca aykırılık durumunda ortaya çıkan yan borç niteliğindedir. Ceza koşulu, asıl borcun yazgısını paylaştığından, asıl borcun kaynaklandığı işlemin geçerliliği bir biçim bağlanmış ise, ceza koşulunun da yer alacağı işlemin o biçimde yapılması gerekir. O nedenle ceza koşulu, satım sözleşmesi için öngörülen biçime uyulmakla ancak varlık kazanabilir. Oysa somut olayda, 60.000 lira ceza koşulunun yer aldığı belge yasal biçimden yoksundur. Bu duruma göre, ceza koşulu da geçersizdir. Yerel mahkemenin tüm bu yönleri gözetmemesi bozmayı gerektirir.
Sonuç: Sair temyiz itirazlarının reddiyle hükmün 2. numaralı bent uyarınca temyiz eden (H.S.), (F.A.) ile (F.K.) yararlarına BOZULMASINA, 13.5.1982 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy