(1086 S. K. m. 76)
Dava: Taraflar arasındaki iptal davasının yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı; oğlu bulunan davalıya vekaletname ve para vererek kendi traktörünü üçüncü kişi Mehmet'e satmasını ve Mehmet'in traktörünü de vekaleten kendisine satın almasını istediğini, ne var ki traktörünü üçüncü kişiye satmış olan davalının üçüncü kişinin traktörünü müvekkili yerine kendi adına satın aldığını ileri sürerek gerçekte kendi malı olan traktörün davalı adına yapılan satış işleminin iptalini dilemiştir.
Davalı; üçüncü kişi ile davalı arasındaki traktör satışının iptalini istemekte davacının hukuki yararı olmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece; davacının davalıya verdiği vekaletnamede üçüncü kişi Mehmet'in traktörünün davacı adına satın alınması yetkisinin varlığı, vekilin aynı aracı kendi adına satın almasını engeller nitelikte olmadığından söz edilerek davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı temyiz etmiştir.
12.10.1987 gün ve 5171 sayılı vekaletnamede davalı, davacıya ait traktörü üçüncü kişi Mehmet'e satmaya, Mehmet'in traktörünü de davacı adına almaya vekil tayin edilmiştir. Davalı bu vekaletnameyi kullanarak davacının traktörünü 13 Ekim 1987 gün ve 19465 sayılı noter senediyle Mehmet'e satış teslim etmiştir. Mehmet'in 40 DC 715 plaka sayılı M. Ferguson marka 1978 model traktörünü ise aynı günlü ve 19466 sayılı noter satış senediyle kendi adına satın almıştır. Vekaletname ile satış senetleri münderecatından davacının traktörü karşılığında ve ayrıca 1.275.000 lira para mukabilinde Mehmet'in traktörünün vekil durumunda bulunan davalıya satıldığı anlaşılmaktadır. Davalının Mehmet'in traktörünü satın alırken kendi adına hareket etmiş olması sonucu değiştirmez. Vekaletname münderecatından bu traktörün davacı hesabına ve vekaletnamede yazılı olduğu gibi davacının traktörü ile davalının ödediği para karşılığında alındığı anlaşılmaktadır. O halde davalı, vekil olarak almış olduğu bu traktörü davacıya vermekle yükümlüdür. Nitekim traktör davacıya teslim edilmiştir. Traktörün mülkiyeti davacıya aittir. Davacı dava dilekçesinde Mehmet'ten alınan traktörün davalı oğlunun üzerine olduğunu, gerçekte vekaletname gereği traktörün kendisine ait olduğunu ileri sürmüştür. Davacının davalıya yapılan satışın iptalini istemekten amacı vekaletname hilafına satın alma işleminde kendi yerine davalının alıcı gösterilmiş olmasındandır. Satıcı üçüncü kişi yönünden de satışın iptali amaçlanmamıştır. HUMK. nun 76. maddesi hükmü gereğince dava dilekçesinde ileri sürülmüş olan olayların nitelendirilmesi ve uygulanacak yasa maddelerinin belirlenmesi hakimin görevidir. Mahkemece Mehmet'e ait traktörün davacıya ait olduğuna karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddi usul ve yasaya aykırı olduğundan bozmayı gerektirir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenle davacı yararına BOZULMASINA, istek olursa peşin harcın iadesine, 10.05.1989 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy