(818 S. K. m. 161)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine, temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşuldu.
Yargıtay 13. Hukuk dairesi kararı:
Davacı, satım vaadi sözleşmesine konu 2 nolu bağımsız bölümün tapu devri ve teknik şartlara uygun tesliminin 9.8.1990 tarihinde yapılmasının davalı yanca kabul edildiği halde tapu kaydını yargı kararı ile üzerine geçirdiğini, dairenin de halen teslim olunmadığını iddia ile sözleşme ile kararlaştırılan 100.000.000. TL.sı cezai şartın tahsilini dava etmiştir.
Davalı davanın reddini savunmuş, mahkemece 100.000.000. TL.sı cezai şartın tahsiline karar verilmiştir. Karar davalı yanca temyiz olunmuştur.
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
Taraflar arasında düzenlenmiş bulunan satım vaadi sözleşmesinde vadesinde ferağın verilmemesi halinde davalı satıcı 100.000.000. TL.sı cezai şart ödenmekle yükümlü tutulmuştur. Davacı 100.000.000. TL. sının aynen ödetilmesini istemiş, Mahkemece isteğin aynen kabulüne karar verilmiştir. Oysa B.K.nun 161. maddesinin son fıkrası hükmü uyarınca hakim fahiş gördüğü cezaları indirmekle ödevlidir. Borçlu ileri sürmese bile hakimin ceza koşulundan indirim yapılıp yapılmayacağını doğrudan görevinden ötürü saptaması gerekir. Ceza koşulunun fahiş olup olmadığı, tarafların iktisadi durumu, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber borcunu yerine getirmemiş olması dolayısıyla sağladığı menfaat borçlunun kusur: derecesi ve borca aykırı davranış ağırlığı ölçü alınarak tayin edilmeli ve hüküm altına alınacak ceza miktarı hak ve nesafet ve adalet kurallarına uygun olarak tesbit edilmelidir. Mahkemece bu yönün gözetilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup kararın bozulmasını gerektirir.
Sonuç: 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy