(818 S. K. m. 44, 98)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı idare vekili müvekkili idarenin açmış olduğu ihalenin davalı üzerinde kaldığını, davalının edimini yerine getirmediğinden tomruk ihalesinin yeniden yapıldığını, satış şartnamesinin 14. maddesinin C bendi hükmü gereğince müvekkili idarenin zarara uğradığını öne sürerek 20.467.000 TL. nın davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı kendisinin taahhüdünden dönmesi halinde yapılan sözleşme gereği malın bu tarihten sonraki ilk ihalede satışa çıkarılması gerekirken bu hususun idare tarafından ihlal edildiğini savunmuş davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş: hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı, ilk ihaleye göre bedel yatırılması gereken en son gün olan 31.3.1995 tarihinden sonra davalının müracaatı üzerine bu sürenin uzatıldığı hususunu yasal delillerle kanıtlayamamıştır. Bu durumu da 31.3.1995 tarihinden itibaren makul sayılabilecek bir süre içerisinde davacının ikinci ihaleyi yapması gerekir. Ancak bu süre içinde yapılacak ihalede kabul edilen bedel esas alınarak şartname hükümlerine göre davalıdan bir talep hakkının bulunup bulunmadığı saptanmalıdır. Davacı haklı bir neden olmadan ikinci ihaleyi 22.9.1995 tarihide yapmış bu tarihte yapılan ihalede de teklif ve kabul edilen bedel esas alınarak davalıdan talepte bulunmuştur. Her ne kadar şartnamede ikinci ihalenin hangi tarihte yapılması gerektiğine dair özel bir hüküm bulunmakta ise de bu tür sözleşme ilişkilerinde borçlar Kanununu 98/2. maddesi yollamasıyla uygulama alanı bulunan ayrı kanunun 44. maddesi gereğince davacının zararın artmasını önlemek amacı ile makul sayılabilecek bir süre içerisinde ikinci ihaleyi yapması kendisinden beklenilecek bir davranıştır. Aksi halde ikinci ihaleyi geç yapmasından doğan zararını davalıdan talep hakkını yitirir. Mahkemece davalının bu yöne ilişkin savunması üzerinde durulup herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmamıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Bu durumda mahkemece yapılacak iş öncelikle konusunda uzman bilirkişi veya kurulu marifeti ile 31.3.1995 tarihinden itibaren makul olan hangi süre içerisinde ikinci ihalenin yapılabileceği, bu süre içinde ihalenin yapılmış olması halinde ilk ihaleye konu tomrukların hangi bedelle satılabileceği ihale üzerinde kalan kişinin en son bedel yatırması gereken tarihinin ne olduğu dayanakları gösterir Yargıtay denetimine elverişli bir raporla saptamak bunun sonucuna göre şartnamenin 14/C maddesi hükmüne göre davacının davalıdan talep hakkının bulunup bulunmadığını varsa miktarını belirlemek ve böylece hasıl olacak sonuca uygun bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemece açıklanan yönlerde inceleme ve araştırma yapılmadan yazılı şeklide hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır. Bozma nedenidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenle davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine 26.11.1996 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy