(818 S. K. m. 19, 20) (2942 S. K. m. 31) (1136 S. K. m. 44)
Taraflar arasındaki iptal davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, davalının 15.10.1996 tarihli ücret sözleşmesi gereğince avukatlık ücretinin ödenmediğini, davalı tarafından yapılan azlin haklı olmadığını belirterek vekalet ücreti alacağı için başlatmış olduğu icra takibine yapılan itirazın iptalini ve %40 inkar tazminatının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, sözleşmenin geçersiz, azlin haklı olduğuna davalı ve yanında sözleşmeli avukat olarak çalışan kardeşi A. Tokgönül'ün iki ayrı avukat tutulmuş gibi kendisine ayrı ayrı ücret sözleşmesi imzalattıklarını ve ayrı ayrı ücret talebinde bulunduklarını belirterek davanın reddini ve %40 inkar tazminatının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece sözleşmenin avukatlık kanununa ve Kamulaştırma Kanununun 31. maddesi gereğince geçersiz olması ve ayrıca avukatın fiilinin suç teşkil etmesi nedeniyle Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince de ücret ödenmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine ve davalı tarafa %40 inkar tazminatı ödetilmesine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Kamulaştırma dosyası ve dairemizde bulunan 7013 esasta kayıtlı A. Tokgönül'le ilgili dava dosyası ile birlikte yapılan incelemede; 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davalı, davacı avukatı azlederken bir neden göstermemiştir. Aynı büroda çalışan kardeşine de vekalet alması azil için haklı bir neden sayılamaz. Davacı avukat incelenen kamulaştırma dosyası içeriğine göre davayı takip etmiştir. Bu nedenle haksız azil nedeniyle avukat ücreti hak kazanır. BK.nun 19. ve 20. maddeleri gereğince bir akdin mevzuu kanunun gösterdiği hudutlar dahilinde serbestçe tayin olunabilir. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 31. maddesinin f fıkrasında Artırılan kamulaştırma bedelinin tamamının veya bir kısmının avukat veya dava vekili veya onun adına hareket edenlere ait olacağının kararlaştırılması yasak olan işlem ve eylemlerden sayılmıştır.
Davacı avukat ile davalı arasındaki ücret sözleşmesi de yasanın yasak kabul ettiği şekilde düzenlenmiştir. Bu nedenle bu şekilde düzenlenen sözleşme yok hükmündedir. Ne var ki davacı avukat avukatlık görevini ifa ederek mesai harcamıştır. Bu mesaisine karşılık kamulaştırma davasının açıldığı tarihte yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesinde belirtilen nisbette ücret isteyebilir. Ancak avukat Y. Tokgönül ile avukat A. Tokgönül aynı büroyu paylaşan biri diğerinin yanında sözleşmeli olarak çalışan avukatlar olduklarından ve aynı dava ile ilgili olarak iki vekalet almış bulunduklarından Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 5. maddesini kıyas yoluyla uygulanması suretiyle ancak tek bir ücret talep edilebilir. Bu nedenle davacı avukatın isteyebileceği ücret, asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanacak ücretin yarısı kadar olmalıdır. Mahkemece bu yönler gösterilmeksizin eylemin uç olması nedeniyle talebin tümüyle reddi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
3- Davacı avukat aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için davacının takibinde haksız olmasının yanında kötüniyeti olması da gereklidir. Davacı avukatın sözleşmeye dayanarak yaptığı icra takibinde ne suretle kötü niyetli olduğu tesbit edilmediğinden davacı avukatın kötüniyet tazminatına mahkum edilmiş olması da usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
4- Davacı avukatın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 31/f maddesine aykırı eyleminden dolayı suç duyurusunda bulunulmasına ve bu hususun Adalet Bakanlığına bildirilmesine karar verilmiştir.
Sonuç: 1. Bent gereğince davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. ve 3. bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, 4. bent gereğince davacı avukat hakkında suç duyurusunda bulunulmasına, peşin harcın istek halinde iadesine, 08.11.1999 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy