(1086 S. K. m. 76) (818 S. K. m. 522, 523)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, dava dışı D... Madencilik Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin Sapanca Kırkpınar'da yaptıracağı turistik tesislerle ilgili proje üretim işini 13.6.1997 tarihli protokol gereğince davalı ile birlikte üstlendiklerini, protokole göre ön proje ve fikir projesi safhasının yerine getirilmesi işinin davacı diğer hizmetlerin davalı şirket tarafından üstlenildiğini, mimari proje üretim işi bitirildikten sonra D... A.Ş. ile davalı Pentanın Sulh ve ibra Protokolü ile 16.10.1997 tarihinde ise karşılıklı olarak feshettiklerini Penta tarafından zaman içerisinde kendisine 26.250 ABD doları ödeme yapıldığını mimari proje çalışmaları karşılığı D... A.Ş. tarafından davalı şirkete toplam 235.000 dolar ödeme yapıldığını, protokol gereğince bu paranın 117.500 dolarının kendilerine ait olduğunu, 26.250 dolar düşüldükten sonra 91.250 Dolar alacağının kaldığını istenmesine rağmen davalı ödemeye yanaşmadığından alacağın dövize uygulanan faizi ve fiili ödeme günündeki Türk lirası karşılığı olarak tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, işin kendisi tarafından üstlenildiğini, davacı ile yapılan protokolün taslak olup şirket yetkilisince onaylanmadığını taslağı 2. maddesinin eksik yazılmış olduğunu, davacının hizmetinin olmadığından tüm mimarı hizmetin yarısının talep olunamayacağını davacının fazla aldığını da iade etmesi gerektiğini beyan ile davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, bilirkişi raporuna dayanılarak davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Bir davada ileri sürülen olguları kanıtlamak taraflara, kanıtlanan olgulara göre davadaki istemi nitelendirmek bu nitelendirmeye göre uygulanması gereken yasa maddeye arayıp bulmak ve doğru olarak uygulamak da hakime düşer. (HUMK.76)
Taraflar D... Madencilik Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin Sapanca Kırkpınar'da yaptıracağı turistik tesislerle ilgili mimari proje üretim işini işbirliği içinde gerçekleştirmek üzere 13.6.1997 tarihli protokolü yapmışlar ve yükümlenilen iş için bir adi ortaklık kurmuşlardır. Protokol başlıklı ortaklık sözleşmesinin 1. maddesine göre yapımı üstlenilen mimari projenin ön proje ve fikir projesi safhası davacı Sunday Sytmen tarafından yürütülecek, diğer hizmetler ise davalı Penta tarafından sağlanacaktır. Sözleşmenin 2. maddesi ile elde olunacak gelirin eşit şekilde paylaşılacağı hüküm altına alınmıştır. Yine bu maddede iş sahibinden davalının alacağı bedelin yarısının davacı hesabına yatırılacağı da hükme bağlanmıştır.
Ortaklığın konusu tüm, mimari projedir. Sözleşmede taraflardan sadece davacının gerçekleştireceği hizmetin ortaklık konusu olacağına dair bir hüküm yer olmadığı gibi esasen böyle bir kabul ortaklığın amacına da aykırı düşen BK. nün 522 maddesi uyarınca ortaklar şirkete ait kazancı taksimle mükelleftirler. 523 maddesi hükmüne göre ise hilafına mukavele bulunmadıkça, sermayeleri ne olursa olsun kar ve zararın eşit olarak paylaşılması gerekir. 13.6.1997 tarihli protokol başlıklı sözleşmede yasa hükmüne aykırı bir anlaşma mevcut değildir. İş sahibi D... tarafından ortaklığa konu iş karşılığı ödenen bedel yönünden, taraflar arasında bir uyuşmazlıkta bulunmamaktadır.
Bu durumda mahkemece, ortaklık konusu iş karşılığı alınan bedelin davacının isteği ile sınırlı kalmak kaydı ile taraflar arasında eşit olarak bölüştürülmesi suretiyle uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekirken olayın özelliğine ve sözleşme hükümlerine uygun düşmeyen bilirkişi raporu esas alınarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 07.12.2000 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy