(4077 S. K. m. 3, 23)
Dava: Taraflar arasındaki ayıplı malın iadesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar, davalı şirketin yetkili temsilcisi olan diğer davalı Ramazan Ş. aracılığı ile davalı şirketten 28.4.2000 tarihinde biçerdöver satın aldıklarını, ancak biçerdöverde üretim hatasından kaynaklanan arızalar çıktığını ileri sürerek biçerdöverin aynen iadesi ile yenisiyle değiştirilmesini veya bedelinin en yüksek reeskont faiziyle tahsilini istemişlerdir.
Davalı şirket, şirketin merkezinin İzmir olduğunu savunarak yetki itirazında bulunmuş, esastan da davanın reddini dilemiş, diğer davalı ise davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, yetkisizlik kararı verilmiş; hüküm davacılar tarafından temyiz edilmiştir.
Davacıların bu davayı tüketici mahkemesi sıfatıyla bakılmak üzere açtıkları anlaşılmaktadır. Mahkemece de dava açılırken harç alınmadan davaya devam edilmiş olması ve davaya genel mahkeme sıfatıyla bakılacağına dair ara kararı verilmemiş olması nedeniyle davanın tüketici mahkemesi sıfatıyla görüldüğü sabittir. Mahkemenin yetki hususunu karara bağlayabilmesi ancak o davaya bakmakla görevli olması halinde mümkün olup, mahkemece görev hususunun re'sen göz önüne alınması zorunludur. Eş söyleyişle, yetki hususu ancak görevli mahkemece karara bağlanabilir. 4077 sayılı yasanın 3. maddesinde tüketici "bir mal veya hizmete özel amaçlarla satın alarak nihai olarak kullanılan veya tüketen gerçek veya tüzel kişi" mal ise "ticaret konusu taşınır eşya" olarak tanımlamıştır. Bu madde kapsamında değerlendirme yapıldığında, uyuşmazlığın 4077 sayılı yasa kapsamına girebilmesi için tüketicinin malı nihai tüketim veya kullanım amacıyla alması gerekir. Dava konusu olayın incelenmesinde, taraflar arasındaki uyuşmazlığın biçerdöver alım satımından kaynaklandığı hususunda ihtilaf bulunmadığı görülmektedir. 4077 sayılı yasaya göre biçerdöver nihai tüketim için alınan bir mal olmayıp ticari amaçla alınan bir maldır. Bu itibarla olayda 4077 sayılı yasa uygulanamaz ve davada tüketici mahkemesi sıfatıyla bakılamaz. Davaya tüketici mahkemesi sıfatıyla bakamayacak olan mahkemede az yukarıda açıklandığı üzere yetki hususunu karara bağlayamaz. Mahkemece, Diyarbakır'da Tüketici Mahkemesi bulunması halinde görevsizlik kararı verilmeli, tüketici mahkemesinin bulunmaması halinde de başvurma ve peşin harçlar tamamlandıktan sonra davaya genel mahkeme sıfatıyla bakılacağına dair ara kararı verilmeli, akabinde yetki hususunda bir karar verilmelidir. Mahkemenin değinilen bu yönleri gözardı ederek yazılı şekilde yetkisizlik kararı tesis etmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün davacılar yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 24.2.2003 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy