(818 S. K. m. 538, 539)
Taraflar arasındaki ortaklığın feshi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat İ. Öge ile davacı vekili avukat A. Zafer'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak, dosya incelendi gereği düşünüldü.
Karar: Davacı, davalı ile bir inşaat adi ortaklığı kurduklarını, bundan sonra 1991 yılında dava dışı arsa sahipleriyle kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladıklarını, ortaklık paylarının eşit olmasına rağmen inşaat başlangıcından 21.5.1995 tarihine kadar davalının inşaata sadece 5.933.171.000 TL. katkısının olduğunu, bundan sonra desteğini çektiğini, tespit yaptırıp ihtarnameler çekmesine rağmen bir sonuç alamadığını, inşaatı kendisinin tamamladığını ileri sürerek ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, inşaatı %63 aşamasına kadar birlikte tamamladıklarını, bundan sonra davacının inşaata girmesine engel olduğunu savunarak ortaklık kar ve zararının eşit olarak paylaştırılarak ihtilafın çözümlenmesini istemiştir.
Mahkemece tarafların ortaklığa yaptıkları katkı payları göz önünde bulundurularak kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre adi ortaklık hissesine düşen dairelerden %85.75 nin davacıya %14.25 nin davalıya aidiyetine, bu oranlara göre paylaşım yapılmasına ortak hesaptaki paranın da aynı şekilde taksimine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiş, dairemizce bozulmuş, mahkemece, bozmaya uyulduktan ve yeniden yargılama yapıldıktan sonra ortaklığa 28 adet daire kaldığı, tarafların katkı paylarına göre bunun 24 adedinin davacıya, 4 adedinin davalıya ait olduğu, çekilen kuraya göre belirlenen 2.blok 4. kattaki 4 adet dairenin davalıya aidiyetine, aradaki farkı teşkil eden 7.575.532.031 TL. nın ayrıca davalıya ödenmesine, bu şekilde tasfiyeye karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiş, dairemizce bozulmuş, mahkemece bozmaya uyulmuş yapılan yargılama sonunda bilirkişi raporu ve ek raporu esas alınarak ve inşaat maliyetinin inşaatın tamamlanması tarihi itibariyle 65.668.151.154 TL. olduğu, inşaat bitimine kadar davacının 35.715.659.554 TL. davalının da 5.933.171.000 TL. harcama yaptığı, bu paraların inşaat maliyetinin inşaatı tamamlama tarihi itibariyle %63.423 oranına tekabül ettiğini, bakiye inşaatı tamamlama masraflarının da ortaklık hissesine düşüp, satılan daireler ile elde kalıp satılmayan dairelerin kiralarından karşılandığı bilirkişi raporunun tanzimi tarihi olan 25.6.2001 tarihi itibariyle inşaatın güncelleştirilmiş maliyet bedelinin 1.849.956.968.520 TL. na ulaştığı, bu paradan tarafların katkıları olan %65.423 oranında indirim yapıldığında geriye 1.173.298.208.145 TL. kaldığı %63.423 oranındaki tarafların yaptıkları harcamanın %85.754 lük kısmının davacı, %14.246 lık kısmının da davalı tarafından gerçekleştirildiği, bu oranlara göre taraflarca inşaat aşamasında ödenen ve güncelleştirme sonucu raporun düzenlenme tarihi itibariyle 1.173.298.208.145 TL. na ulaşan avansın 1.006.150.145414 TL. nın davacı, 167.148.062.473 TL. nın da davalı tarafından ödendiğinin kabulü gerektiği davalının ödediği 167.148.062.473 TL. nın mahsubundan sonra davacının bu avanstan dolayı davalıdan 419.501.041.994 TL. alacağının bulunduğu gerekçe gösterilerek ortaklığın fesih ve tasfiyesine, 419.501.041.994 TL. nın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kar payı olarak kalan 28. daireden bilirkişi raporunda (B) gurubu olarak gösterilen 1. blok 2. kattaki 12,14, 4. kattaki 19, 20, 21, 22, nolu daireler ile 2. blok 1. kattaki 4, 5, 6, 7; 2 kattaki 8, 9, 10, 11 nolu dairelerin davacıya, yine raporda (a) gurubu olarak gösterilen 1. blok 2 kattaki 11, 13, 3. kattaki 15, 16, 17, 18 nolu daireler ile 2. blok 3. kattaki 12, 13, 14, 15 4. kattaki 16, 17, 18 ve 19 nolu dairelerin davalıya aidiyetine, tüm bu daireler tapuda arsa sahipleri adına kayıtlı bulunduğundan beyanlar hanesine, şerh verilmesine, dairelerdeki değer farkı nedeniyle davacı tarafından davalıya 1.700.000.000 TL. ödenmesine, müşterek hesaptaki gelirlerin taraflara eşit olarak paylaştırılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Tarafların şirkete %50 şer oranında hissedar oldukları ortaklığa davacının 35.715.659.554 TL. davalının da 5.933.171.000 TL. avans olarak ödemede bulundukları inşaatın tamamlandığı ve üçüncü şahıslara şirket borcunun bulunmadığında uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık ortakların şirkete getirdikleri sermayelerin ve ödedikleri avansların ödeme tarihindeki değerin mi yoksa tasfiye tarihindeki ulaştığı değerin mi esas alınacağı yönünde toplanmaktadır. BK. 539 maddesinde "Şirketin bütün borçları ödendikten ve şeriklerden her birinin şirkete yaptığı avanslarla şirket içi vuku bulan masrafları ve sermayeleri iade edildikten sonra bir şey kalırsa bu kar şerikler arasında taksim olunur" yazılıdır. Yasanın bu hükmü karşısında ortaklığa konulan sermayenin ve getirilen avansın her bir ortağa aynen iade edileceğinde tereddüde ve duraksamaya mahal yoktur. Ne var ki altında tarafların da imzalarının bulunduğu 21.5.1995 tarihli D. Güven'in masrafları başlıklı belgede davacının fazladan yaptığı harcamanın enflasyona göre hesaplanıp, peşin ödeneceği hükme bağlanmıştır. Bu durumda mahkemece, anılan belgedeki bu hüküm BK. nun 538 ve devamı maddeleri hükümleri de göz önünde bulundurularak tarafların tasfiye paylarının belirlenmesi gerekirken, bir takım varsayımlara dayalı olarak hazırlanan yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak dairemizin önceki bozma ilamları ve az yukarıda açıklanan yasa maddeleri hükmü göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 250.000.000 lira duruşma avukatlık parasının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 18.6.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy