(2004 S. K. m. 72) (818 S. K. m. 44, 98) (1086 S. K. m. 275)
Dava: Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün taraflar avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat G. Eroğlu gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak, dosya incelendi gereği düşünüldü.
Karar: Davacı, davalıya ait taşınmazda 1.4.1999 tarihli kira sözleşmesi ile kiracı olduğunu, davalıya her ayın kira bedeline karşılık olmak üzere her ayın ilk günü vadeli toplam 23 adet 1000 Dolar bedelli bonoyu davalıya teslim ettiğini, davalının muvafakati ile taşınmazı Nisan ayında tahliye ettiğini bonoların teslim edilmeyerek, 1.4.2000, 1.5.2000 ve 1.6.2000 tarihli senetlerin icra takibine konu edildiğini, borçlu olmadığı halde haciz baskısı ve tehditi ile 2.500.000.000 TL. ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek bu bedelin en yüksek reeskont faizi ile birlikte davalıdan istirdadını, takipte haksız ve kötü niyetli olan davalının takip konusu alacağın %40 dan aşağı olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilmesini istemiştir.
Davalı, davacı kiracının, rızası olmadan taşınmazı tahliye ettiğini, taşınmazın aynı şartlarda ancak 15.7.2000 tarihinde kiraya verebildiğini, davacının dava konusu miktar kadar ödemede bulunmadığını bildirerek, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, 2.002.284.641 TL. nın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delilerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacının, davalıya ait taşınmazda 1.4.1999 tarihli iki yıl süreli kira sözleşmesi ile kiracı olduğu aylık kiranın 1000 dolar olup, davacının kira süresi sona ermeden, kira sözleşmesini tek taraflı fesih ederek kiralananı erken tahliye ettiği toplanan delillerden anlaşılmaktadır. Davalı kiralayanın taşınmazın yeniden kiraya verilinceye kadar ki, kira bedelinden davacıyı sorumlu tutarak Nisan, Mayıs ve Haziran 2000 ayları kira bedelinin ödetilmesi için davacı kiracı aleyhine icra takibinde bulunduğu, takibin kesinleşmesi üzerine, davacının tarihsiz makbuz ve ibraname başlıklı belge ile de takip konusu miktarı ödediği anlaşılmaktadır. Davacı, davalı ile anlaşarak Nisan ayında taşınmazı tahliye ettiğini ve davalıdaki 1000 dolar depozitosunun Nisan ayı kirasına sayıldığı iddiasını yasal delillerle kanıtlayamamıştır. Bu durumda davacının Nisan ayı kirasını ödemediği gibi, davalının beyan ettiği şekilde taşınmazı Mayıs ayı başında davacının tahliye ettiğini, davalının öğrendiğinin kabulü gerekir. Davacı kiracı, haklı bir nedene dayanmaksızın kiralananı tahliye ettiğinden, kural olarak kira süresi sonuna kadarki kiralardan kiralayana karşı sorumludur. Ne var ki kiralayanda kiracının zararını artırmamak amacı ile bu yerin yeniden kiraya verilmesi konusunda gereken ve kendisinden beklenen çabayı sarf etmekle yükümlüdür. (B.K. 98. mad. Delaletiyle B.K. 44. mad). Mahkemece bu yön üzerinde hiç durulmamıştır. O halde kiralananın Mayıs ayı başından itibaren aynı koşullarla ve aynı kira miktarı ile ne kadar sürede kiraya verilebileceği bilirkişi aracılığı ile belirlenmeli bu süre ile ilgili kiradan davacının sorumlu olduğunun kabulü ve davalıda bulunan davacıya ait depozitonun da ödenmeyen Nisan ayı kirasına sayılarak mahsubu gerekir.
Mahkemece, bu yönün göz ardı edilerek davanın tümüyle kabul edilmiş olması usul ve kanuna aykırıdır. Bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan 1.bent gereğince davacının tüm, davalının sair temyiz itirazının reddine, temyiz olunan kararın 2.bentte açıklanan nedenle davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 19.09.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy