(2886 S. K. m. 57) (818 S. K. m. 229)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:
Karar: Davacı Belediye, idare tarafından 5.8.1996 tarihide yapılan ihale ile Demirtaş Nahiyesi 150 ada 9 parsel sayılı taşınmazın davalıya satıldığını ihale bedeli 30.075.000.000 TL. nın şartnamedeki 15 gün içinde peşin ödeme hükmüne rağmen ihale alıcısı davalının bu bedeli 2 ay içinde taksitler halinde ödemiş olduğunu geç ödemeden dolayı idarenin 9.022.500.000 TL. zarara uğradığını ileri sürerek, bu bedelin 5.10.1996 tarihinden itibaren işleyecek aylık %15 faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı, ihale bedelinin yüksek olması nedeniyle 19.8.1996 tarihinde kuruma başvurduklarını ve bedelin 60 gün içerisinde ödeme isteklerinin idarece kabul edilmesi üzerine ödeme planı dahillinde ödemelerini tam olarak yaptıklarını ileri sürerek davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 6.574.177.705 TL. nın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin isteğin reddine, bu miktarın 4.531.775.000 TL. sına temerrüt tarihi olan 1.12.2998 tarihinden itibaren yasal faiz tahakkuk ettirilmesine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delilerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davalının temyiz itirazları yönünden; davalının davacı tarafından 2886 sayılı yasal hükümlerine göre yapılan ihaleye katıldığı ve ihalenin davacı üzerinde kaldığı satış şartnamesi genel şartlarına göre onaylanan ihale kararının tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde müşterinin satış bedelinin peşin yatırması gerektiği yönleri taraflar arasında uyuşmazlık, konusu değildir. Yanlar arasındaki uyuşmazlık davalının başvurusu üzerine idarece taksitlendirilen ve taraflarca ödeme planına bağlanan ve bilahare değişik tarihlerde 60 gün içerisinde ödenen ihale bedelinin geç ödenmesinden kaynaklanan gecikme tazminatının istenip istenemeyeceği yönünde toplanmaktadır. 2886 sayılı kanuna göre bütün ihalelerin sözleşmeye bağlanacağı tartışmasızdır. Aynı yasanın 57 maddesi hükmüne göre satışlara ilişkin ihalelerde müşterinin ihale bedelini ve müşteriye ait vergi, resim ve harçları yatırması gerektiği bu zorunluluklara uymadığı takdirde protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihalenin bozulacağı ve varsa geçici teminatın irat kaydedileceği hükme bağlanmıştır. Somut olayda davacının ihale bedelini 15 günlük süre geçmesine rağmen idareye yatırmadığı anlaşılmıştır. Ne var ki, idare yasanın kendisine tanıdığı yetkiyi kullanmayarak ihaleyi fesh etmeyip yeni bir süre tanımış olması halinde taraflar arasındaki borç ilişkisinin kurulduğu sonucu ortaya çıkar. Aynı konu Borçlar Kanununun ihaleyle satışlara ilişkin 229. maddesinde vurgulanmış olup, bu gibi hallerde satıcının fesih hakkını kullanacağı açıklanmıştır. Satıcı fesih hakkını kullanmadığına göre bu hakkından feragat ettiğinin kabulü zorunlu hale gelir. Bu defa satıcının BK. 106 maddesindeki diğer seçimlik haklarını kullanması gerekir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu olan davada idare BK. 106 maddesinin kendisine tanıdığı seçimlik haklarını kullanmadığından ve dolayısıyla davalıyı temerrüde düşürülmediğinden davalıdan herhangi bir tazminat talep edemez. İdarenin şartname hükümlerine göre satış bedelinin ödenmesinin takside bağlanması aşamalarında bir kusuru varsa uğramış olduğu zararı kendi ajanlarından talep edebilir. Değinilen bu yön gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksine düşüncelerle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda birinci bent gereğince davalının tüm temyiz itirazlarının reddine, ikinci bent gereğince temyiz olunan hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 08.03.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy