(818 S. K. m. 101) (2004 S. K. m. 170/a)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatı tarafından duruşmalı davalı tarafından da duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı ve vekili avukat Talat Bulut ile davalı Hayrettin Çengel'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, davalının müteahhit olarak inşa ettiği binanın 5 numaralı dairesini harici sözleşme ile davalıdan satın alıp 10.500 dolar ödediğini, ayrıca kartonpiyer yapımı içinde 350.000.000 TL masraf yaptığını, ancak davalının tapuda devir yapmadığını ileri sürerek 10.500 dolar karşılığı 13.650.000.000 TL ile kartonpiyer bedeli olan 350.000.000 TL. nın faiziyle beraber tahsilini istemiştir.
Davalı, davacıdan sadece 3000 dolar avans aldığını ve ancak karşılığında 7500 dolar bedelli teminat senedi verdiğini, tapuyu devretmeye hazır olduğunu savunarak davanın reddini dilemiş, karşı davasında ise 27.11.2000 tarihli sözleşmenin geçerli olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davacı-karşı davalıya satışı yapılan 5 numaralı dairenin dava dışı arsa sahibi adına tescil edildiği, davalının kendisine ait olmayan daireyi satma yetkisinin bulunmadığı, sözleşmenin resmi şekilde yapılmadığı için geçerli olmadığı gerekçesiyle karşı davanın reddine karar verilmiş, asıl davada ise davalının sözleşmede kararlaştırılan 3000 dolar ile sözleşme arkasına yazılan ve davalı tarafça imzalanan 1400 ve 1600 dolar olmak üzere toplam 6000 doları davacıdan aldığı, sözleşme arkasındaki 7500 dolarlık kısmı ihtiva eden bölümün davalıca imzalanmadığı, sözleşme arkasındaki yazılar ile teminat olarak verilen 7500 dolar bedelli senet arasında irtibat bulunmadığı, davacı-karşı davalının kartonpiyerle ilgili ödemeyi ispatlayamadığı gerekçesiyle 6000 dolar karşılığı 7.412.400.000 TL. nın davalı-karşı davacıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, her iki tarafça temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı-karşı davacının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Taraflar arasında düzenlenen 27.11.2000 tarihli sözleşmede avans olarak 3000 dolar verileceği kararlaştırılmıştır. Bu itibarla mahkemenin kabulünün aksine sözleşme düzenlenirken 3000 doların tamamının peşin ödemediği, bu meblağın 1400 dolarlık kısmının aynı gün, kalan 1600 doların ise 29.11.2000 tarihinde davalıya ödendiği, sözleşme arkasında peşinat için demek suretiyle sözleşmenin ön yüzündeki 3000 doların amaçlandığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık 3000 dolardan ayrı olarak 7500 doların verilip verilmediği hususunda toplanmaktadır. Sözleşmenin arkasında ara ödeme 7500 dolar aldım yazısı bulunmakta olup, bu yazının yan tarafında 22.12.2000 güvence senet verilmiştir yazılı ve altında davalının imzası bulunmaktadır. Davalının 22.12.2000 tanzim tarihini taşıyan ve alacaklısı davacı olan 7500 dolar bedelli bir senedi de imzalayıp davacıya verdiği ve senet arkasında 5 nolu taşınmazın satışından alınan avans için verilmiştir. Tapu verildikten sonra hükümsüzdür şeklinde şerh bulunduğu anlaşılmaktadır. Hemen belirtmek gerekir ki sözleşmede kararlaştırılan 3000 dolardan ayrı olarak 7500 dolar ödenmeden, 3000 dolar için 7500 dolar bedelli teminat senedinin verilmesi hayatın olağan akışına uygun düşmemektedir. Kaldı ki 7500 dolar bedelli senet arkasında alınan ibaresi bulunmakta olup anılan bu hususlardan davacının 7500 dolar daha ödediğinin kabulü gerekir. Değinilen bu yönler gözetilerek, davacı-karşı davalının sözleşmede kararlaştırılan ve verildiği sözleşme arkasında belirtilen 3000 doların dışında, 7500 doları da ödediği ve bu nedenle 7500 dolarlık teminat senedi verildiği kabul edilerek davanın toplam 10500 dolar karşılığı TL üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle istemin bir kısmının kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı-karşı davacının tüm temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bent uyarınca temyiz olunan hükmün davacı-karşı davalı Ali Turhan yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 250.000.000 lira duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 30.09.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy