(6183 S. K. m. 51)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, hazine mülkiyeti kendisine ait 1228-1678-1702-1724 numaralı parselleri 28.9.1999 başlangıç tarihli 5 yıllık kira sözleşmesi ile ekilip biçilmek maksadıyla davalıya kiralayıp, teslim ettiğini, davalının 2001 yıllı kira bedelini ödemediği gibi 1228 parsel için kira sözleşmesini feshettiğini ancak bu feshin sözleşmenin 8. maddesi hükmünce geçersiz olduğunu yine sözleşmenin 3. maddesi hükmünce kiraların zamanında ödenmemesi halinde diğer yıl kiralarının da muaccel olacağının kararlaştırıldığını, buna göre; 4.288.458.000 TL. kira bedelinin dava tarihiden itibaren faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Davalı, 1228 parselin teslim edilmediğini, ayrıca verimsiz olduğu için sözleşmenin fesh edildiğini, davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.
Mahkemece, 1228 parsele yönelik davanın reddiyle 1678-1702-1724 parseller için davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
1- Davacıya ait 1228-1678-1702 -1724 numaralı parseller ekilip biçilmek amacıyla 28.9.1999 başlangıç tarihli ve 5 yıllık kira sözleşmesi ile davalıya kiralandığı hususları taraflar arasında ihtilaflı değildir. Davacı 2001 yılı kira bedellerinin tahsilini talep etmiş, davalı ise taşınmazların teslim edilmediğini verimsiz olduğunu savunarak 1228 parsel için sözleşmeyi feshettiğini, diğer parseller içinde 6183 sayılı kanunun 51. maddesinde öngörülen şekilde gecikme faizi yürütülemeyeceğini savunmuştur. Davalı, 1.10.2001 günlü dilekçe ile verimsiz olduğu gerekçesi ile 1228 parsel için sözleşmeyi feshettiğini bildirmiş ise de, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 8. maddesinde özetle kiracının ilk hasat mevsimini sonuna kadar arazinin verimsiz olduğu ileri sürülerek sözleşmenin feshini idareden talep edebileceği ve bu yönde idarece yapılacak incelemede talep haklı görülürse akdin feshine karar verilebileceği hükmü getirilmiştir. Dosyaya ibraz edilen taşınmaz teslim tutanaklarında 1228 parselin 28.9.1999 tarihinde davalıya teslim edildiği halde bu taşınmaz için 8. madde hükmüne göre akdin feshini 1.10.2001 tarihinde talep ettiği görülmüştür. 28.9.1999 tarihli sözleşmeden iki yıl sonra, ilk hasat dönemini de aşacak şekilde yapılan feshin sözleşmenin 8. maddesi çerçevesinde geçersiz olduğu açıktır.
Kaldı ki, fesih tarihine kadar bu taşınmazın başka bir köyün otlağı olarak kullanılmasından dolayı tasarruf edilemediğine dair davalı tarafından idareye bir başvuru yapıldığı da ispat edilememiştir. Mahkemece yapılan keşifte tarım arazisi olduğu halde kullanılmadığı tespit edilen 1288 numaralı parsel içinde davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
2- Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin hususi şartlar bölümünün 3. maddesinin 2. paragrafında kira bedeli vadesinde ödemediği takdirde diğer yıllara ait olan kira bedelleri de vadesi gelmiş kabul edilecek, ödenmeyen yıl kiralarına 6183 sayılı kararın 51 maddesinde belirtilen gecikme zammı ve nispeti uygulanacaktır. hükmü yer almaktadır. Yine aynı sözleşmenin eki niteliğindeki kira şartnamesinin genel şartlar bölümünün 7. maddesinde özetle kira bedellerinin hangi esasa göre hesaplanacağı düzenlenmiş 7/c fıkrasında ve 22. maddesinde ise, süresinde ödenmeyen kira bedelleri için 6183 sayılı kanunun 51. maddesinde belirtilen oranda gecikme zammı uygulanarak tahsil edileceği hükmü getirilmiştir. Bu düzenlemeler çerçevesinde şartnamenin 7. maddesine göre hesaplanan kira bedellerine davacı idarenin gönderdiği ihtarın tebliği ve tanınan süre bitiminden itibaren 6183 sayılı kanunun 51. maddesinde öngörülen gecikme faizi uygulanarak tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda 1 ve 2. bentlerden açıklanan gerekçelerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, 27.01.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy