(818 S. K. m. 63, 64, 238, 240) (2644 S. K. m. 26)
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı S.A. tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, 2.3.1996 tarihinde davalılardan üzerinde ev bulunan tapulu taşınmazı satın aldığını, 107.500.000.-TL peşinat ödediğini, ancak tapuda devir yapmadıkları gibi evi de elinden aldıklarını bildirip, denkleştirici adalet ilkesine göre ödediği peşinatın bugünkü değeri olan 1.000.000.000.-TL'nın faiziyle tahsilini istemiş, daha sonra talebini ıslah ederek 2.829.725.855.-TL'nın tahsilini istemiştir.
Davalılar, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece 2.51O.725.855.-TL'nın faiziyle tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı S.A. tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Taraflar arasında tapulu taşınmazın satışına dair haricen düzenlenen sözleşme MK. 634 (Yeni MK. 706), BK 413 ve TK 26. maddeleri hükmü gereği resmi şekilde düzenlenmediği için geçersizdir. Geçersiz sözleşme ile taraflar aldıklarını sebepsiz iktisap hükümlerine göre karşılıklı olarak aynı anda iade ile yükümlüdürler. Davacının yaptığı ödemenin, mahkemenin de kabulünde olduğu üzere BK 63 ve 64. maddeleri gereği denkleştirici adalet kuralı gözetilerek iadesine karar verilmelidir. Somut olayda, davacının haricen satın ve teslim aldığı taşınmazın, daha sonra aleyhine meni müdahale davası açıldığı ve elinden alındığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davacı, haricen satın aldığı taşınmazın tapusunun verilmeyeceğini, geçersiz sözleşmenin ifa edilmeyeceğini, aleyhine açılan müdahale davası ile öğrenmiştir. O halde aleyhinde açılan meni müdahale davası ile geçersiz sözleşmenin ifa edilmeyeceğini öğrendiği halde, yaptığı ödemeyi geri istememekle zararının artmasına da kendisi sebep olduğundan sözleşmenin ifa edilmeyeceğini öğrendiği tarihten sonrası için artan zararını isteyemez. O nedenle paranın ödendiği tarihten, meni müdahale davasının açıldığı tarihe kadarki yaptığı 107.500.000.-TL ödemenin ulaştığı alım gücü çeşitli ekonomik etkenlerin, enflasyon, tüketici eşya fiyat endeksi, altın ve döviz kurlarındaki artış, memur maaş artışları ortalamaları alınarak, hazırlanacak denetime elverişli bilirkişi raporu ile belirlenip, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan 1. bent gereği davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent gereği kararın temyiz eden davalı S.A. yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 21.04.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy