(2004 S. K. m. 67)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatı tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat Huri Gül geldi, davalı taraftan gelen olmadığı için onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı mülkiyeti kendisine ve kardeşi Ali Dinçman'a ait taşınmazın 15.09.1999 tarihli kira sözleşmesi ile aylık net 1100 dolar karşılığında, davalı şirkete kiralandığını, 15 Haziran - 14 Eylül 2002 arası payına düşen kira bedelinin ödenmediğini, tahsili için giriştiği icra takibine davalının itiraz ettiğini, davalı kiracı ile aralarında kira bedelinin 1.000.000.000 TL.na sabitlenmesine ilişkin bir kararlaştırma bulunmadığını, takibe itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamını ve %40 icra inkar tazminatının davalıdan alınmasını istemiştir.
Davalı, sözleşme ile kira bedelinin 1100 dolar kararlaştırıldığını, ancak tarafların 2002 yılı Ocak ayından itibaren kira bedelinin 1.000.000.000 TL olarak ödenmesi hususunda anlaşmaya vardıklarını, 3 aylık kira bedelinin ödendiğini bildirerek davanın reddi ile davacının %40 kötü niyet tazminatı ile mahkumiyetine karar verilmesini dilemiştir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm davalı ve davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının temyiz itirazının reddi gerekir.
2- Davacının temyizine gelince; davacının ½ malik olduğu taşınmazda, davalı şirketin 15.09.1999 tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesi ile aylık 1100 dolar kira bedeli ile kiracı olduğu uyuşmazlık konusu değildir. Davacı 15 Haziran - 14 Eylül 2002 arası 3 aylık kira bedelinin tahsili için giriştiği icra takibine davalının itirazı üzerine vaki itirazın iptalini bu davada istemiştir. Davalı kiracı Ocak 2002 ayında tarafların bir araya gelerek, kira bedelinin 1.000.000.000 TL olarak ödenmesi hususunda anlaştıklarını, bu nedenle davacının payına düşen 500.000.000 TL takibe konu olan ayların kira bedelini davacı kiralayana ödediğini bildirerek davanın reddini savunmuş, mahkemece de, davalının posta havalesi ile gönderdiği takibe konu aylara ilişkin kira bedellerini itirazı kayıtsız olarak kabul ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık 2002 yılı Ocak ayından itibaren kira bedelinin taraflar arasında 1.000.000.000 TL olarak değiştirilip değiştirilmediği noktasında toplanmaktadır. Davalı kira bedelinin 1.000.000.000 TL olarak değiştirildiğine ilişkin yazılı bir sözleşme ibraz edememiştir. Davacı, Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs 2002 aylarına ilişkin kira bedelinin tahsiline yönelik, davalı aleyhinde icra takibinde bulunmuş, davalının takibe itirazı üzerine açtığı itirazın iptali davasında, yapılan yargılama sonucunda 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.07.2003 gün 2002/178 Esas 2003/205 sayılı kararı ile davacının davalıdan 2200 dolar kira alacağı bulunduğu belirlenerek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmiş ve bu karar münderecattan geçerek kesinleşmiştir. Davacı yine Eylül 2002 ayı kira bedelinin tahsili için giriştiği icra takibine vaki itirazın üzerine de, İcra Tetkik Merciinde itirazın kaldırılmasını talep etmiş, merciice, davalı kiracının adi posta havalesi ile göndermiş olduğu ödemenin kabul edilmediği gibi, davacının payı karşılığı aylık kira bedelinin ödendiği ispat edilemediğinden itirazın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Sözleşmede, kira parasının döviz olarak ödenmesinin kararlaştırılmasına rağmen, ödemeler Türk Lirası üzerinden yapılmış ve bu durum belirli bir süre devam etmişse, tarafların sözleşmedeki o hükmü zımnen değiştirdikleri kabul olunmalıdır. Dava konusu olayda ise, az yukarıda açıklanan münderecattan geçerek kesinleşen 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ve İcra Tetkik Mercii Kararı ve toplanan tüm deliller ile; tarafların sözleşmede kararlaştırılan 1100 dolar kira parasını eylemli olarak değiştirdiklerinin kabulüne hukuken olanak bulunmamaktadır. Hal böyle olunca davalının Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarına ilişkin ödemede bulunduğu 500.000.000'er TL.nin ödendiği aylar itibariyle Dolara dönüştürülerek, takip konusu alacak miktarından tenzili ile kalan miktar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, aksi yazılı düşüncelerle davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenle davalının temyiz itirazlarının reddine, temyiz olunan kararın 2. bentte açıklanan nedenle davacı yararına BOZULMASINA, 375.000.000 lira duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, 16.12.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy