(1086 S. K. m. 440, 442)
Dava: ADS İthalat ve İhr. Ltd. Şti. vekili avukat Faruk Sarıkaya ile T.C. İçişleri Bakanlığı vekili avukat Ayşe Adalıoğlu aralarındaki dava hakkında Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 18.09.2003 gün ve 455 - 486 sayılı hükmün Dairemizin 24.06.2004 tarih ve 1501 - 9993 sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı avukatı tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.
Karar: Davacı, yabancı Simvad Firmasının temsilcisi olarak davalının lazer mesafe ölçüm cihazına ilişkin açtığı ihaleyi kazandığını, ancak ürününün ithal edileceği İngiltere Hükümetinin izin vermemesi nedeniyle ihale konusu malları teslim edemediğini ve bu durumun kendi kusurlarından kaynaklanmadığını ve mücbir sebep sayılması gerektiğini, durumu davalıya bildirmesine rağmen davalının sözleşmeyi feshederek teminatı irat kaydettiğini ileri sürerek ihalenin yerine getirilmemesinde kusurlarının bulunmadığının tespiti ile ödenen teminat bedelinin istirdadını istemiştir.
Davalı, davacının sözleşme gereğini yerine getirmediğini, izin alınıp alınmayacağını davacının önceden tespit etmesi gerektiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemeye, mücbir sebebin kanıtlanamadığı, ilgili ülkenin Türkiye'ye gizli bir ambargosunun da bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı temyizi üzerine dairemizin 24.06.2004 gün 1501 - 9993 sayılı kararı ile .... ihale şartnamesinde malın ithal edildiği ülkenin resmi makamlarınca bu malın Türkiye' ye ihracı için gerekli iznin verilmemesi ve mücbir sebebin oluşumunda ve buna ait belgenin doğruluğunun yurtdışında mahalli T.C. Konsolosluğunca onaylanması gerektiğinin belirlendiği, davacının buna ilişkin belge sunduğu, mahkemece ilgili firmanın İngiltere Hükümetinden bu konuda izin alıp almadığının araştırılmadığı gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiş, bu defa davalı taraf karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
Davalı tarafından hazırlanan ihale konusu işe özel şartnamenin süre uzatımı verilerek haller ve şartları başlıklı 13. maddesinde sayılan mücbir sebep halleri içinde dava konusu malzemenin Türkiye'ye ihracı için ilgili ülke hükümetinden izin alınamaması hali bulunmamaktadır. Davacı tacir olup, basiretli bir tacir gibi davranmak mükellefiyetindedir. Bu cümleden olarak davacı, ihaleye girerken bu malın Türkiye'ye ithalinin mümkün olup olmadığını araştırmak ve belirleyeceği sonuca göre ihaleye girip girmemeye karar vermelidir. Bunu yapmayarak ihaleye, giren ve ihale konusu malı sözleşme ve eklerine göre temin etme yükümlülüğünü üstlenen davacı, edimini yerine getirmemesi halinde bunun sonuçlarına da katlanmak zorundadır. Kaldı ki ilgili ülkelerce Türkiye'ye gizli bir ambargo uygulanmadığı da dosyaya alınan ilgili birimlerin cevabi yazılarıyla anlaşılmaktadır. Bu itibarla usul ve yasaya uygun olan mahkeme kararının onanması gerekirken, davacı tarafça başka bir kuruma ve başka bir ihaleye ait örnek olarak sunulan şartname hükümleri dairemizce sehven nazara alınarak mahkeme kararının bozulması yanılgıya dayalı olup bu nedenle davalının karar düzeltme isteğinin kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının karar düzeltme talebinin kabulü ile dairemizin 24.06.2004 gün 1501 - 9993 sayılı bozma kararının kaldırılmasına ve mahkeme kararının ONANMASINA, 13.12.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy