(2004 S. K. m. 67) (1086 S. K. m. 9, 10, 22) (YHGK. 05.11.2003 T. 2003/13-640 E. 2003/627 K.)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, davalı ile imzalamış oldukları 20.6.2001 tarihli protokol gereğince davalının edimini yerine getirmediğini, bu durumda 50.000 Dolar cezai şart ödemesi gerektiğini ileri sürerek, anılan miktarın tahsili için başlatmış olduğu icra takibine yapılan itirazın iptalini, %40 inkar tazminatının ödetilmesini istemiştir.
Davalı, şirket merkezinin Eyüp sınırları içinde olması nedeniyle davada Eyüp Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğunu ileri sürerek, yetki itirazında bulunmuş, esas yönünden de davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece; davada, davalının ikametgahı mahkemesi olan Eyüp Mahkemesinin yetkili olduğu belirtilerek, mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
HUMK. nun 9. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edildiği veya davalı ya da vekilinin dava tarihinde orada bulunması kaydıyla, sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki, bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Öte yandan; yine aynı kanunun 22. maddesinde tarafların yetki sözleşmesi yapmak suretiyle yetkili olmayan bir mahkemenin yetkisini kabul edebilecekleri de belirtilmiştir. Tarafların sözleşmede yetkili mahkemeyi kararlaştırmış olmaları, HUMK. nun 9. maddesi uyarınca genel yetkili olan ve 10. maddedeki kural gereğince özel yetkili bulunan mahkemelerin yetkilerini kaldırmaz. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede, ya da yetki sözleşmesi ile yetkili kılınan mahkemede açılabilir. (Bkz. HGK. 5.11.2003, 2003/13-640-627 sayılı kararı)
Somut olayda taraflar aralarındaki protokolde, ihtilaf halinde Konya mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğunu kararlaştırmış olduklarından, yetki sözleşmesi uyarınca, Konya Asliye Hukuk Mahkemesi de davaya bakmaya yetkilidir. Davacı, az yukarda açıklanan yetkili mahkemeler yönünden seçimlik hakkını sözleşmede yetkili kılınan yer mahkemesi yönünden kullanmıştır. Bu nedenle davanın yetkili mahkemede açıldığı gözetilerek işin esasına girilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 12.12.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy