(2918 S. K. m. 20)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davarın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, üzerine kayıtlı olmayan 35 LMC 69 plakalı aracı davalıya takasla verdiğini karşılığında 35 UZ 633 plakalı araç aldığını verdiği aracın devrini davalıya sağladığı halde, davalının kendisine verdiği aracın üzerine devrini sağlamadığını, aracı başkasına sattığını ileri sürerek takasla aldığı 35 UZ 633 plakalı aracın kıymeti olan 2.000.000.000 TL. ve 750.000.000 TL. cezai şartın yasal faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Davalı, davacı ile önce takas anlaşması yaptığını ancak aracın maliki olmadığını anlayınca araç maliklerinden resmi satışını bedel ödeyerek satın aldığını, böylece takas anlaşmasının bozulduğunu, bilahare bu nedenle birbirlerini ibra ettiklerini savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile takasla aldığı 35 UZ 633 plakalı aracın bedeli olan 2.000.000.000 TL.nın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacı, davalıya 35 CMC 69 plakalı 1995 model şahin araç verip karşılığında 35 UZ 633 plakalı 1987 model şahin araç aldığını, kendi verdiği aracın devrini davalıya geçişini sağladığı halde, takasla aldığı aracın devrinin verilmediğini ve başkasına satıldığını bildirmiş, davalı ise takas anlaşmasını doğrulamış ancak davacının araç maliki olmaması nedeniyle 35 CMC 69 plakalı aracı bedelini ödeyerek noterden, araç malikinden satın aldığını savunmuştur. Davalı iddiasını ispat için noter satış senedi ile araç malikinden satın aldığı bu aracı daha sonra davacının satın alması için 20.6.2001 günlü sözleşme yapıp, davacıdan çek aldığını, bilahare bu satıştan vazgeçerek birbirlerini ibra ettiklerini gösterir sözleşmeyi ibraz etmiştir. Öncelikle taraflar arasındaki harici araç satımı, 2918 sayılı yasanın 20/d maddesinde öngörülen şekilde yapılmadığı için geçersizdir. Geçersiz sözleşmelerde taraflar birbirlerinden aldıklarını aynı anda iade ile yükümlüdür. Davacı artık geçersiz olan takas anlaşmasına dayanarak takasla aldığı aracın kıymetini isteyemez. Birbirlerine verdikleri araçları geri kayıt isteyebilirler. Taraflar arasında iadesinin kapsamı bakımından da ihtilaf mevcuttur. Zira davacı 35 CMC 69 plakalı aracı davalıya verdiğini iddia etmiş davalı ise bu aracı kayıt malikinden aldığını savunmuştur. Buna göre iadenin kapsamını belirlemek için taraflar arasındaki bu ihtilafın çözümü gerekir. Davalı 35 CMC 69 plakalı aracı kayıt malikinden satın aldığını, bildirerek noter satış senedini ibraz etmiş, savunmasını desteklemek içinde davacının 35 CMC 69 plakalı aracı kendisinden satın almak için 20.6.2001 günlü sözleşme yaptıklarını, davacıdan takasla araç alsa tekrar davacıya satmasının hayatın olağan akışına ters düştüğünü savunarak 20.6.2001 günlü sözleşme ve arkasındaki ibranameyi delil olarak göstermiştir. 20.6.2001 günlü 35 CMC 69 plakalı aracın davacıya satışına ilişkin sözleşme arkasında ön yüzdeki satıştan dolayı birbirlerini ibra edip, çeki geri aldığı ifade edilmiş ancak bu ifadenin yanı sıra davacıya daha evvel verilen 1987 model aracın satımını yapacağını, davacıdan aldığı şahin aracın tescilini kendi adına yaptığı içinde bu sebeple bir şey istemeyeceğini ifade ederek taraflarca imza altına alınmıştır. Buna göre davacının dayandığı takas anlaşması, bu ibraname içeriğinde ayakta tutularak, taahhütlerini tekrarlamışlardır. Yani ibra amacı sadece ön yüzdeki satış içindir. O halde iadenin kapsamı belirlenirken davacı davalıya verdiği kabul olunan 35 CMC 69 plakalı aracın katı satış sözleşmesi ile davalı mülkiyetine geçtiği 13.9.2001 tarihi itibariyle bedelini isteyebilir. Kati satış sözleşmesinde bu bedel 1.811.000.000 TL. olarak gösterilmiştir. Davacının davalıya verdiği araç karşılığı isteyebileceği bedel bundan ibaret olup, bu miktarın davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde geçersiz sözleşmenin ifasını temin eder şekilde takasla aldığı aracın bedelinin tahsiline karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 21.06.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy