(818 S. K. m. 158)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu düşünüldü.
Karar: Davacı, açtığı ihale sonucunda 75000 metre galvanizli boru ihalesini kazanan davalının sözleşmeden doğan edimini yerine getirmediğini, boruları teslim etmediğini, sözleşmeyi fesih edip yeniden ihale açtığını, ikinci ihalede daha yüksek bir fiyatla mal satın aldığını, kaçırılan fırsat nedeniyle toplam 147.633.592.000 TL zarar ve gecikme zammı alacağının doğduğunu ileri sürerek bu paranın temerrüt tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, bilirkişi raporu esas alınmak ve akdi fesh eden davacının gecikme cezası isteyemeyeceği gerekçe gösterilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne 145.770.592.000 TL'nin 11.04.2003 tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacı bu davasında iki ihale arasında farkı, ikinci ihale ilan bedelini ve 18 günlük gecikme zammını talep etmiştir. Davalı yüklenicinin 13.05.2002 günlü sözleşme ile teslimini üstlendiğini galvanizli boruyu normal süresinde ve davacının verdiği 10 günlük ihtarlı süre içinde teslim etmediği ihale dosyasından anlaşılmaktadır. Eksiltme şartnamesinin 10. maddesinde yüklenicinin işi süresinde teslim etmemesi halinde geçen her gün için ihale tutarının %0.05 (onbindebeş) oranında ceza uygulanacağı, gecikmenin 30 günü geçmesi halinde 24. maddenin uygulanacağı belirtilmiştir. Böylece taraflar arasında kararlaştırılmış bulunan sözleşmede, normal teslim süresinin bitmesiyle davacı idarenin hemen fesih ihtarında bulunmayacağı bunun için 30 gün bekleyeceği buna karşılık davalı yüklenicinin de geçen her gün iş bedelinin %0,5' i oranında ceza ödeyeceği kabul edilmiştir. 2886 sayılı yasaya tabi idareler kamu hizmeti ifa ederler. İhale işlemleri de bu hizmetin gereklerindendir. İhale ve mal teslimi işlemlerinin gecikmesi hizmetin aksamasına, gecikmesine ve böylece kamunun bundan zarar görmesine neden olur. Bu yüzden bu tür sözleşmedeki ceza koşulu nitelendirilirken idarenin açıklanan özelliği gözden uzak tutulmamalıdır. Davacı, şartnamenin yukarıda açıklanan hükmü gereğince 12.07.2002 tarihinde teslimi gereken malın verdiği süre ile 29.07.2002 gününe kadar teslimini beklemiş bu tarihe kadar süre vermiş ve böylece fesihten öncesine ait olmak üzere 17 günlük cezayı isteme hakkını kazanmıştır. Mahkemenin bu hususu gözardı ederek davacının bu kalem isteğinin reddine karar vermiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda birinci bentte belirtilen nedenlerle davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte belirtilen nedenle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, 07.06.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy