(1086 S. K. m. 284)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatı tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde taraflardan gelen olmadığından incelemenin evraklar üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, çiftçilik ile uğraştığını, kavun ektiği tarlayı çapalamak için davalı firmadan 9.2.2002 tarihli fatura ile 875.000.000 TL. karşılığı çapalama makinesi aldığını, çapalama esnasında makinede meydana gelen arızanın giderilmesi için davalıya müracaat ettiğini, ancak sorunun çözülmediğini, çapalama işlemine devam edebilmek için bir başka firmadan başka bir makine aldığını, çapalamayı arıza nedeniyle zamanında yapamadığı için ürün kaybı olduğunu belirterek fazlası saklı kalmak üzere toplam 8.517.000.0000 TL.nın davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı, sadece aracılık yaptığını, makinedeki arızanın kulanım hatası sonucu oluştuğunu, alınan ikinci makinenin bedelinin talep edilmeyeceğini, geç çapalamadan bahsedilemeyeceğini savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davacının makineyi çalıştırmaya başlamadan önce hava ve yağ filtresini kontrol ettiğini ispatlayamadığı hava filtresi olmadan makinenin çalıştırılması nedeniyle makinenin arızalandığı, davalının kusurunun bulunmadığı davacının yeni makine bedeli ile ürün kaybından dolayı zarar talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Davacının, davalı firmadan 9.2.2002 tarihli fatura ile satın aldığı ve çapalama içinde kullandığı makinenin çalıştırılma esnasında, havadan alınan yabancı materyallerin motorun içine girerek arızaya sebep olduğu ve bu yabancı materyallerinde makinenin filtre kısmında her hangi bir toz tutucu ya da keçe veya fitre benzeri ek bir parçanın olmaması sonucu motorun içine girdiği, mahkeme incelemesi ile saptandığı ve kabul edildiği gibi, bu husus taraflarında kabulündedir. Nitekim alınan bilirkişi raporu da arızanın az yukarıda anılan nedenden kaynaklandığı yönündedir.
Hemen belirtmek gerekir ki davalı satıcının dava konusu makineyi çalışır vaziyette ve tüm aksamlarıyla birlikte davacı alıcıya teslim ettiğini ve bu bağlamda makinedeki arızanın kullanım hatasından kaynaklandığını ispat etmesi zorunludur. Orijinal ve yeni bir makineyi alan davacının, satın alma sırasında makinenin tüm parçalarının tam olduğunu düşünerek satın alması mudad bir davranış olduğu gibi, hava filtresi gibi önemli bir parçanın makinede bulunmadığını öngörmesi hayatın olağan akışına aykırıdır. Öte yandan, makineyi çalıştırmadan önce hava filtresinin davacı tarafından kontrol edildiğinin ispatı menfi bir durumun tespiti niteliğinde olduğu için bu durumun ispatı davacıdan beklenemez. Az yukarıda açıklandığı üzere, makinenin arızası tozlu bir ortamda çalışan makinede hava filtresinde bulunması, gereken filtre veya keçenin bulunmamasından kaynaklandığı ve davalıda makineyi bu aksamlarıyla birlikte davacıya teslim ettiğini ispatlayamadığı ve her hangi bir kullanım hatası bulunduğu da belirlenemediği için davalının sorumlu olduğunun kabulü zorunludur. Yasal süre içinde davacının müracaatta bulunmasına rağmen arızayı gidermeyen ve yenisi ile değiştirilmesini de kabul etmeyen davalının, ürünün geç çapalamasından dolayı oluşan davacı zararını da gidermesi gerekir. Ürün kaybı nedeniyle alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli nitelikte bulunmamaktadır.
Mahkemece makinenin arızalanması sonucu üründe geç çapalamaktan dolayı ürün kaybının olup olmadığı hususunda konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulundan ayrıntılı, taraf ve Yargıtay denetimine uygun bilirkişi raporu alınarak hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçelerle ve eksik incelemeyle yazılı şeklide hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle; temyiz olunan hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 10.10.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy