MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
K A R A R
Davacı, Dünya ormancılık Kongresi ve orman Ürünleri organizasyonu işini 3.3.1997 tarihinde yapılan ihale ile davalı firmanın üstlendiğini ve 2.4.1997 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 6. maddesi ve idare şartname uyarınca yüklenici tarafından idareye ödenen 285.400 ABD dolarının, oluşan toplam cironun % 25’inden az olması halinde aradaki farkın yüklenici tarafından idareye ödeneceği, teklif edilen bedelin toplam cironun % 25’inden fazla olması halinde ise davalının hak talep etmeyeceğinin hüküm altına alındığını ve Teftiş Kurulu Başkanlığı’nca düzenlenen inceleme raporu uyarınca stant yeri net gelir tutarının 844.680,99 Dolar olduğu ve bu miktarın % 25’i olan 211.170,25 doların aradaki fark olarak belirlendiği, ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1997/830 E ve 2002/462 K. Sayılı ilamıyla hükmolunan Bakanlık alacağı 69.588 doların tenziliyle bakiye 141.582,25 doların ihtara rağmen ödenmediğini, bu miktarın davalıdan tahsiline karar verilmesini dilemiştir.
Davalı, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, taraflar arasında görülüp kesinleşen ... 5. Asliye Hukuk mahkemesi’nin 2003/835 E. ve 2003/1106 K. sayılı kararı uyarınca kesin hüküm bulunduğundan davanın reddine karar verilmiş; hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.
1-Davacı ...’nın XI.Dünya ormancılık Kongresi kapsamında ormancılık ve orman ürünleri sergisi organizasyonu için ihale düzenlendiği ve ihale sonucunda Davalı firma ile 2.4.1997 tarihinde sözleşme imzalandığı dosya kapsamıyla anlaşılmıştır. Davacı ... tarafından ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1997/830 esas ve 2002/462 karar sayılı ilamıyla Davacı ...’nın 2008/12986-2009/13
Sözleşmenin 3. maddesi uyarınca ihale bedeli olan 285.400 Doların ödenmediği iddiasıyla dava açılmış, Davalı taraf da birleşen dava ile sözleşmenin ihlali nedeniyle sergi alanlarını geç ve eksik teslimi, fuara katılan Türki Cumhuriyetlerinin stand ücretlerinin ödenmediği, bilet gişelerinin kaldırılmasına sebebiyet verilmesi nedeniyle giriş gelirlerinden mahrum kalındığı ve fuar alanındaki bir kısım yerlerin dava dışı bir firmaya tahsis edildiği iddiasıyla145.000 dolar ve 10.000.000.000 TL’nin davacı-karşı davalıdan tahsilin istemiştir. Mahkemece, asıl dava yönünden 69.588 dolar ihale bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmiş, karşı dava açısından ise, eksik ve geç tesliminden dolayı, 30.000 dolar, Türki Cumhuriyetlerinin stand ücreti nedeniyle 90.000 dolar, sergi giriş kar mahrumiyeti nedeniyle 10.000.000.000 TL’nin tahsiline diğer taleplerinin reddine karar verilmiş, bu kararın temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce 2002/14541 esas ve 2003/1332 karar sayılı karar ile asıl davaya yönelik temyiz itirazı reddolunmuş, karşı dava yönünden ise, eksik ve geç teslim sebebiyle kaynaklanan zarar için davanın reddi gerektiği gerekçesiyle hüküm bozulmuş ve mahkemece bozma ilamına uyularak 30.12.2003 tarih ve 2003/835 esas ve 2003/1106 karar sayılı ilamıyla “asıl dava yönünden hüküm tesisine yer olmadığı, karşı dava yönünden ise yer teslimiyle ilgili alacak kalemine ilişkin istemin reddine” karar verilmiş ve bu karar onanarak kesinleşmiştir.
Mahkemece bu kararın taraflar arasında kesin hüküm oluştuğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Oysa, yanlar arasında düzenlenen sözleşme uyarınca Orman Ürünlerinin sergisinin organizasyon işinin davalı şirkete 3.3.1997 tarihinde 285.400 dolar bedelle ihale edildiği ve 2.4.1997 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşmenin “MALİ HÜKÜMLER” başlıklı bölümünün 3. maddesi uyarınca ihale bedelinin taksitler halinde ödenmesinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Sözleşmenin 4.maddesinde “Ortak hesaplarda toplanan katılım payları, aylık ekstreler ile katılma sözleşmesindeki ödemeler karşılaştırılarak yüklenici tarafından aylık rapor halinde idareye sunulur. Tahsilatlar yüklenici tarafından izlenir.” 5. maddede; “Sözleşmede taahhüt edilen hizmetlerin eksiksiz bir şekilde ifa edildiğine dair Muayene ve Kabul Komisyonun’nca düzenlenecek raporun imzalanmasını müteakip sergi yerinin, sergi merkezi yönetimine eksiksiz bir şekilde teslimi tarihinden itibaren en geç bir hafta içerisinde organizasyon programı gelir ve giderleri yüklenici tarafından bir rapor halinde idareye sunulacaktır. 6. maddede ise, İdarece madde 5 de yüklenici tarafından verileceği belirtilen raporun alındığı tarihten itibaren en geç 3(üç) ... günü içerisinde, rapor incelenerek, ödemeler aşağıdaki şekilde yapılır. Yüklenici tarafından 2008/12986-2009/13
idareye ödenen 285.400 ABD Doları, oluşan toplam cironun (stand yeri, stand mobilya ve etalaj malzemesi kira bedelleri, katılımcı büroşürü ve diğer tanıtma kampanyası, reklam gelirleri ile diğer programların KDV hariç gelirleri ) % 25 inden (yirmibeş) az olması halinde aradaki fark yüklenici tarafından idareye ödenecektir, hükmü kararlaştırılmıştır. Yanlar arasında imzalanan, sözleşmenin 3.maddesi uyarınca ihale bedelinin ödenmesinin kararlaştırılmasına rağmen “ihale bedelinin ödenmemesi nedeniyle” Davacı tarafından açılan ... 5. Asliye Hukuk mahkemesi’nin 1997/830-2002/462 sayılı kararıyla “açılan dava sonucu; davalı şirkete tahsis edilen alanın 32.650 m2 olması gerekirken tahsis edilen alanın 7961 m2 olması nedeniyle Bakanlığın şirketten talep edebileceği miktarın 69.588 Amerikan Dolarının davalıdan tahsiline karar verildiği ve bu kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine dairemizce asıl dava yönünden “sair temyiz itirazlarının reddine” karar verilmek suretiyle onandığı, birleşen dava yönünden (Davalı şirketin açmış olduğu karşı dava) bozulduğu ve karar düzeltme aşamalarından geçtiği ve kararın bu haliyle kesinleştiği anlaşılmıştır. Kesin hükümden sözedebilmek için tarafların ve müddeabihin aynı olması gerekmektedir. Kesinleşip karara bağlanan ... 5. Asliye Hukuk mahkemesi’nin 1997/830 esas ve 2002/462 karar sayılı (yeni 2003/835 esas ve 2003/1106 karar) dava dosyasında sözleşmenin 3. maddesindeki ihale bedeli dava edildiği halde, eldeki davada sözleşmenin 4,5 ve 6. maddelerinde kararlaştırılan fuara katılan şirketlerin ortak hesaba yatırdıkları bedelden idareye isabet edecek miktar dava edilmiştir. Öyle olunca; kesin hükümden sözedilemez. Mahkemece esasa girilip deliller toplanıp, sözleşmenin sözü edilen maddeleri değerlendirilerek sonra hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kesin hüküm nedeniyle davanın reddedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
2-Bozma sebebine göre, davalı’nın temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ;Yukarıda birici bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davacı yararına bozulmasına, ikinci bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 7.1.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy