MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalılar avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde taraflardan gelen olmadığından incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı, davalı ... ile 16.2.2006 tarihli domates yetiştirme sözleşmesi yapıldığını, diğer davalıların sözleşmenin kefili olduğunu, davalının sözleşme gereği birim fiyatı 0.075 YTL den 300 000 kg domates teslim etmeyi taahhüt etmesine rağmen 45 102 kg teslim ettiğini, kalan kısmı dışarıdan birim fiyatı 0.130 YTL ye satın aldıklarını ileri sürerek sözleşme gereği eksik teslimden 19.117,35 YTL cezai şart,14.019,39 YTL uğranılan zarar ile 2.355,74 YTL ayni ve nakti yardım toplamının davalılardan faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalılar, savunmada bulunmamıştır.
Mahkemece, sözleşmeye dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Davacı, 16.2.2006 tarihli domates yetiştirme sözleşmesine dayanarak eldeki davayı açmıştır.Sözleşmenin 5. maddesi gereğince, noksan teslimat halinde eksik kalan kısım
2008/9592-2009/3258
için ödenmesi gereken bedel cezai şart olarak kararlaştırılmıştır. Ancak BK.nun 161/son maddesine göre hakim fahiş gördüğü cezai şartları tenkis ile mükelleftir. Bu hükmü hakimin resen gözetmesi gerekir. Cezai şartın fahiş olup olmadığı belirlenirken tarafların iktisadi durumları, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber borcunu yerine getirmemiş olması sebebiyle sağladığı menfaat, borçlunun kusur derecesi ve borca aykırı davranışın ağırlığı ölçü olarak alınmalıdır. Cezai şart bu suretle belirlenmeli ve hüküm altına alınacak ceza miktarı hak, adalet ve nefaset kurallarına uygun olarak tespit edilmelidir. Mahkemece 19.117,35 YTL olarak hesaplanan cezai şart bedelinde BK 161/son maddesi uyarınca tenkis yapılması hususu değerlendirilmeksizin talep gibi karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.
3-Davacı sözleşme gereği, birim fiyatı 0.075 YTL olan domatesi, dışardan 0.130 YTL ye almak zorunda kaldıklarını ileri sürerek zararının tazminini istemiş,hükme esas alınan bilirkişi raporunda da davacı tarafından bildirilen birim fiyat esas alınarak hesaplama yapılmıştır. Davacı ,dışardan aldığını ileri sürdüğü domatesin birim fiyatına ilişkin dosyaya her hangi bir belge sunamamış,davalı da bu fiyatın fahiş olduğunu ileri sürmüştür. Hal böyle olunca mahkemece davacıdan, eksik kalan domates için 0.130 YTL birim fiyata satın aldığına ilişkin varsa belgelerini ibraz etmesi, yoksa o tarih itibarı ile domatesin birim fiyatının belirlenerek ve taleple bağlı kalınarak hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
4-Davalılar ... ve ... 16.2.2006 tarihli sözleşmenin kefili olup, sözleşmede kefalet limiti açıkça belirtilmemiştir. Bu davalılar yönünden geçerli bir kefalet olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü de usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
SONUÇ:Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerden dolayı davalıların sair temyiz itirazlarının reddine, 2.3. ve 4. bentler gereğince temyiz edilen hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, 12.3.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.