(1086 S. K. m. 9, 10, 22) (818 S. K. m. 73) (YHGK. 05.11.2003 T. 2003/13-640 E. 2003/627 K.)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, sanayide faaliyet gösteren işletmelere faaliyet konusuna göre çeşitli destekler verdiklerini, bunlardan birinin de yerel ekonomik araştırma desteği olduğunu, mevzuat gereği davalı Bursa Ticaret ve Sanayi Odasının yararlanıcı işletme, davalı B.İnternet Hiz. ve Elektronik Yayıncılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tedarikçi işletme olduğunu, davalı Bursa Ticaret ve Sanayi Odasının destekten yararlanmak için kendilerine başvurduğunu, aralarında düzenlenen sözleşmeler kapsamında bu davalıya destek ödemesi yaptıklarını, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı müfettişleri tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen rapora göre haksız ve usulsüz destek alındığının belirlendiğini ileri sürerek, 122.402,94 YTL destek bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı B. İnternet Hiz. ve Elektronik Yayıncılık San. ve Tic. Ltd. Şti. yetki itirazında bulunarak ikametgahı itibariyle Bursa Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunu belirtmiş, diğer davalı Bursa Ticaret ve Sanayi Odası ise, davanın esas yönünden reddini dilemiştir.
Mahkemece, yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın yetkili Bursa Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
HUMK. nun 9. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, Sözleşmenin ifa edildiği veya davalı ya da vekilinin dava tarihinde orada bulunması kaydıyla, sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Öte yandan yine aynı kanunun 22. maddesinde tarafların yetki sözleşmesi yapmak suretiyle yetkili olmayan bir mahkemenin yetkisini kabul edebilecekleri belirtilmiştir. Ayrıca HUMK 10 ve BK 73. maddesi uyarınca para alacağı aksi kararlaştırılmadıkça alacaklının ikametgahında ödeneceğinden davaya bakmaya alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Tarafların sözleşmede yetkili mahkemeyi kararlaştırmış olmaları, HUMK. nun 9. maddesi uyarınca genel yetkili olan ve 10. maddedeki kural gereğince özel yetkili bulunan mahkemelerin yetkilerini kaldırmaz. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. (Bkz. HGK. 5.11.2003, 2003/13-640-627 sayılı kararı)
Somut olayda, davacı ile davalı Bursa Ticaret ve Sanayi Odası arasındaki 22.6.2004 tarihli sözleşmenin 23. maddesi uyarınca Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğu kararlaştırılmıştır. Bu yetki Sözleşmesi ile HUMK 10 ve BK 73 maddesi uyarınca davanın konusu para alacağına ilişkin olduğundan alacaklının bulunduğu yer mahkemesi olan Ankara Mahkemeleri davaya bakmaya yetkilidir. Davalı B. İnternet Hiz. ve Elektronik Yayıncılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davacı arasında bir sözleşme bulunmamakta ise de, davacı bu davalı hakkında haksız fiile dayanarak talepte bulunmaktadır. Davalılar arasında el ve işbirliği yapıldığı iddiasının olduğu ve davaların birlikte görülmesinin gerektiği gözetilerek mahkemece işin esasına girilip sonucu hakkında hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz olunan hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 21.04.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy