(818 S. K. m. 19, 20) (4721 S. K. m. 2)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı sebeplerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içerisinde davacı ve davalı Abbott Lab. Tic avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, İstanbul Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ihtiyaç duyulan iyileştirici nitelikteki tıbbi sarf malzemelerinin taahhütnameli olarak davalıdan temin edildiğini, taahhütname gereğince fiyat farkı oluşması durumunda bunun ödeneceğinin taahhüt edildiğini, kalp pili ve stent dışında kardiyoloji branşında davalıdan temin edilen bütün malzemelerin taahhütnameli olarak temin edildiği dönemlere ilişkin olmak üzere 20.12.2004 tarihi itibariyle 147.692,70 USD fiyat farkı oluştuğunun tespit edildiğini, davalının bunu ödemeye yanaşmadığını ileri sürerek, fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydıyla fiyat farkından doğan alacağın faiziyle birlikte davalı satıcı ve taahhütname veren firmalardan tahsilini istemiştir.
Davalılar, davacı ile protokol akdetmediklerini, protokol akdedilmediği için bayilerin yaptığı satışın taahhütname kapsamında olmadığını, belirtilen malzemelerin fiyat teklifi alma yöntemi ile alındığı için taahhütname kapsamında olmadığını, tek taraflı olarak belirlenen rayiç bedelin kabul edilemez olduğunu, Fizyomed Limited Şirketinin taahhütname vermediğini, Abbott Laboratuvarları Limited Şirketinin satıcı firmaların satışları sebebiyle sorumlu olmadığını savunarak davanın reddini dilemişlerdir.
Mahkemece, davacı ile davalı şirket arasında fiyat teklifi alınarak karşılaştırma yapılması suretiyle icap-kabul ilişkisi oluştuğu, bayilerden alınan malzemeler sebebiyle fiyat farkı istenemeyeceği, taahhütnamenin ikinci bendinin bayilerden alınan malzemeleri kapsamadığı, kapsadığı varsayılsa bile dava dışı firmalardan temin edilen malzemeler sebebiyle davalının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı taahhütname veren firma (Abbott) tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı kuruma ilişkin hastanenin davalıdan iyileştirici nitelikte tıbbi malzeme alımı yaptığı, davalı tarafından fiyat farkı oluşması durumunda farkın ödenmesi hususunda taahhütname verildiği hususları dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davacı, davalı tarafça verilen taahhütnameye dayanarak belirlenen rayiç bedellere göre tespit edilen fiyat farkından doğan alacağın tahakkuk ettiği iddiası ile bu davayı açmıştır. Davalı Abbott Laboratuvarları Limited Şirketi tarafından verilen 20.7.1998 günlü taahhütname ile, Kurum ile protokol akdedilene kadar firmaları ya da bayileri tarafından kurum ünitelerine fatura edilen malzeme birim fiyatları ile, ileride yapılacak protokol fiyatları arasında kurum aleyhine, yapılan ödeme tutarının o günkü döviz değerine göre fiyat farkı oluşması durumunda aradaki döviz bazındaki farkı ödemeyi kabul ve taahhüt ettikleri gibi, protokol akdedilmemesi durumunda ise, kurum ünitelerine fatura edilen malzeme birim fiyatları ile kurumca tespit edilecek rayiç bedel arasında kurum aleyhine, kendilerine yapılan ödeme tutarının o günkü döviz değerine göre fiyat farkı oluşması durumunda aradaki döviz bazındaki farkı da tahsilatın yapılacağı günkü kur karşılığı olarak ödeneceği taahhüt edilmiştir. Yürürlükte bulunan hukuk sistemimizde akit serbestisi prensibi kabul edilmiştir. Taraflar kanuna, ahlak ve adaba, kamu intizamına, şahsiyet haklarına aykırı olmamak şartıyla aralarında her konuda serbestçe sözleşme yapabilirler. (B.K.19-20md.) Yine sözleşme ile taraflar fiyat belirleme hakkını karşı tarafa yani alıcıya, satıcıya, kiracı ve kiralayana bırakabilirler. Böyle bir kararlaştırma ve taahhüt tarafları bağlar. Somut olayımızda olduğu gibi satıcı davalının, fiyat belirleme hakkını alıcı davacıya bıraktığına, dair verdiği taahhütname geçerli ve davalıyı bağlayıcıdır. Taahhütname bütünü itibariyle bayi satışlarını da kapsamaktadır. Ancak tek taraflı olarak fiyat belirleme hakkı tanınan taraf bu hakkını M.K.'nun 2. maddesine uygun olarak, hak ve nesafet ölçüleri içinde, objektif iyiniyet kurallarına bağlı olarak ve keyfilikten kaçınarak kullanmalıdır. Gerektiğinde bu hakkını kullanırken aşırılığa ve keyfiliğe kaçıp kaçmadığı hakim tarafından denetlenmelidir.
Davacı, kendisine tanınan fiyat belirleme hakkına istinaden belirlediği fiyatlara göre davalı tarafa fazla ödeme yapıldığını bildirerek 147.692,70 USD istediğine ve buna davalı taraf da karşı çıktığına göre, davacının ne biçimde fiyat belirlediği ve alacak çıkardığı hususları araştırmalıdır. Bu amaçla öncelikle davacıdan belirlediği fiyatlarla ilgili ödeme belgeleri istenilmeli, davacıya, satılan malzemeler ve belirlenen rayiç bedeller açıklattırılmalı, faturada belirtilen tarihler itibariyle belirlenen fiyatların uygun olup olmadığı, fiyat belirlerken davacının hak ve nesafet kuralları içinde, keyfilikten uzak, objektif iyiniyet kurallarına uygun davranıp davranmadığı belirlenmelidir. Mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda bu hususlar araştırılmamıştır. Öyle olunca, mahkemece, az yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda uzman bilirkişi kurulundan taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli, gerekçeli rapor da alınmak suretiyle davacı kuruma satılan malzemelerin satış tarihi itibariyle piyasadan emsal bedeller de araştırılarak rayiç bedellerinin belirlenmesi, bu rayiç bedellere göre fiyat farkı varsa bu miktara hükmedilmesi gerekir.
Mahkemece açıklanan hususlarda gerekli araştırma yapılmadan, eksik inceleme ile yazılı biçimde davanın reddine karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.
2- Bozma nedenine göre davalının bu aşamada temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan sebeplerle temyiz edilen kararın davacı yararına BOZULMASINA, 2 bentte açıklanan sebeplerle bozma sebebine göre davalının temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istem halinde davalı AbbottLab.'a iadesine, 03.06.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy