MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki maddi-manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacılar avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacılar vekili avukat ... geldi, davacı taraftan gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacılar, davalı ... adına kayıtlı davaya konu ... ve ... parsel sayılı taşınmazları davalıdan 1983 yılında murisleri ... tarafından arsa olarak kiralandığını, davalının da kabulü doğrultusunda kiralanana akaryakıt istasyonu kurduklarını, en son 13.06.1997 tarihli Encümen kararı na istinaden 03.11.2007 tarihinde yapılan kira sözleşmesi ile 13.06.1997 tarihinden geçerli olmak üzere 10 yıl süre ile kiracılığının yenilendiğini, dava dışı ... Hazinesi tarafından davalı aleyhine 2003 yılında bu taşınmazların kıyı kenar çizgisinde kaldığından bahisle açılan tapu iptal ve tescil davasında 2005 yılında 2 parselin tamamı ve 3 parselin 307.50.m2’ lik kısmının tapu kaydının iptali ile müdahalenin men’ i ve kal kararına istinaden Belediyenin hakkı olmadığı halde 10.12.2005 tarihinde işyerini mühürleyerek bir kısmını yıktığını, işyerinin sularının kesildiğini, TEDAŞ’ a davalı tarafından yazılan yazı üzerine elektriklerinin kesildiğini, akaryakıt istasyonuna giriş ve çıkışın önlenmesi için bariyerler konulduğunu, Belediye tarafından yapılan işlemlerin iptali için İdare mahkemesine başvurduklarını, İdare Mahkemesi tarafından yürütmenin durdurulması kararı alınmasına rağmen Belediye Encümenin yıkılan kısım dışında kalan bölümün tehlike arzettiği gerekçesi ile işyeri çalıştırma ve açma ruhsatının iptal edildiğinin bildirildiğini, yapılan bu işleme karşı da İdare Mahkemesinde iptal davası açtıklarını, davalının yasalara aykırı olarak kira sözleşmesi süresinde haksız olarak kiralananı kullanmalarının engellendiğini ve işyerlerinin kapatıldığını ileri sürerek şimdilik 10.12.2005 tarihi ile dava
tarihi olan 06.03.2006 tarihi arasındaki süre yönünden kar kaybı için 22.000.00.TL, işyerinin zorunlu kapatılması nedeniyle 7 işçiye ödenen tazminatlara karşılık 8.000.00.TL, SSK’ na kapatılan sürede ödenen sigorta ve işsizlik primi olarak 1.625.00.TL, işyerinde kapatılan sürede 7 işçiye çalışmamalarına rağmen ödenen ücretler için 6.000.00.TL ve yapılan işlemlerden dolayı işyerinin prestijinin sarsılmasından dolayı 5.000.00.TL’ nın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada; davacılar, davalının kira süresi içerisinde haksız yere kolluk kuvvetleri ile tahliye ettirdiğini, çalışmasının engellendiğini, murisleri tarafından yapılan binaları yıktığını, yıkımdan artan eşyaların davalı tarafından götürüldüğünü ileri sürerek şimdilik bina ve müştemilatlar yönünden 50.000.00.TL, 07.03.2006 tarihinde dava tarihi olan 10.09.2007 tarihine kadar geçen dönemde uğradığı kar kaybı için 75.000.00.TL’ nın davalıdan tahsilini istemiştir. Yargılama sırasında da ıslah dilekçesi verilmiştir.
Davalı, asıl davada ve birleşen davada ayrı ayrı davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, asıl davanın ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.
1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacıların aşağıdaki 2. ve 3. bendin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2.Kiracının, kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu giderlerden dolayı kiralayandan herhangi bir bedel istemeyeceği ve yapılanların tahliye anında kiralayana bedelsiz olarak terk edileceğine ilişkin bir hüküm kira sözleşmesinde bulunmamaktadır. Ayrıca, 13.06.1997 tarihli Encümen kararına istinaden 03.11.2007 tarihinde yapılan kira sözleşmesi ile 13.06.1997 tarihinden geçerli olmak üzere 10 yıl süre ile yenilenen kira dönemi içerisinde, dava dışı ... Hazinesi tarafından davalı aleyhine 2003 yılında bu taşınmazların kıyı kenar çizgisinde kaldığından bahisle açılan tapu iptal ve tescil davasında 03.03.2005 tarihinde verilen 2 parselin tamamı ve 3 parselin 307.50.m2’ lik kısmının tapu kaydının iptali ile müdahalenin men’i ve kal kararının 12.09.2005 tarihinde kesinleşmesine istinaden Belediye tarafından 10.12.2005 tarihinde işyerinin mühürlenerek bir kısmının yıkıldığı ve işyerinin faaliyetlerinin fiilen durmasına neden olduğu, davaya konu taşınmazın evvelinde davalı tarafından arsa olarak kiraya verildiği ve akabinde bu mecur üzerinde davacıların murisi tarafından akaryakıt istasyonu ile bununla ilgili bina ve müştemilatın yapıldığı dosya kapsamı ile sabittir. Buna göre, davacılar, kiralanana yaptıkları faydalı ve zorunlu nitelikte ve taşınmaza bağlı bulunan imalatlarının ana binanın yapısına zarar vermeden sökülüp görütülmesi mümkün olanlar yönünden bu yönde karar verilmeli, ana binaya zarar verebilecek olanlar ve binalar yönünden ise yapılış tarihlerindeki bedelini, kira sözleşmesinde kalan süre ile oranlama yapılarak kiralayandan talep edebilir. Hal böyle
olunca, davacılar tarafından yapılan imalatların zorunlu ve faydalı nitelikte ve taşınmaza bağlı olup olmadığı, ne zaman yapıldığı hususunda taraf delilleri toplanıp, gerekirse yeniden mahallinde uzman bilirkişi aracılığıyla keşifte yapılarak, yapılan imalatların kira sözleşmesinin kalan süre ile orantılaması, taraf ve yargı denetimine uygun şekilde belirlenip, hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yanlış gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
3.Davacıların kiracı olarak işlettikleri akaryakıt istasyonunun 13.06.1997 tarihli Encümen kararına istinaden 03.11.2007 tarihinde yapılan kira sözleşmesi ile 13.06.1997 tarihinden geçerli olmak üzere 10 yıl süre ile yenilenen kira dönemi içerisinde dava dışı ... Hazinesi tarafından davalı aleyhine 2003 yılında bu taşınmazların kıyı kenar çizgisinde kaldığından bahisle açılan tapu iptal ve tescil davasında 03.03.2005 tarihinde verilen ... parselin tamamı ve ... parselin 307.50.m2’ lik kısmının tapu kaydının iptali ile müdahalenin men’ i ve kal kararının 12.09.2005 tarihinde kesinleşmesine istinaden Belediye tarafından 10.12.2005 tarihinde mühürlenerek bir kısmının yıkıldığı ve işyerinin faaliyetlerinin fiilen durmasına neden olduğu, kiralayanın kira süresi içerisinde kiralananı kiracının kullanımına tahsis etme yükümlülüğünde bulunması da dikkate alınarak bu işletme yerine makul sürede yeni bir ... kurmalarına kadar geçecek sürede mahrum kaldıkları kârı davacılar, davalı kiralayandan isteyebilirler. O halde, davacıların yıkılan ve mühürlenen akaryakıt istasyonunun yerine yeni bir ... kurmaları için gerekli olan makul sürenin belirlenmesi hususunda taraf delilleri toplanıp, gerekirse yeniden mahallinde uzman bilirkişi aracılığıyla keşifte yapılarak belirlenecek makul sürede mahrum kaldıkları kârın taraf ve yargı denetimine uygun şekilde belirlenip, hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yanlış gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
SONUÇ: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle davacıların sair temyiz temyiz itirazlarının reddine, 2. ve 3. bentte açıklanan nedenlerle hükmün davacılar ve birleşen dava davacıları yararına BOZULMASINA, 900,00 TL duruşma avukatlık parasının davalılardan alınarak davacılar ödenmesine, peşin alınan 18.40 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, 11.7.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy