(1136 S. K. m. 163, 164, Geç. m. 21)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar, davalı şirketin avukatı olarak dava dosyalarını takip ettiklerini, davalı adına takip ettikleri Ürgüp Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2000/253 esas sayılı dava dosyasının red ile sonuçlandığını, temyizleri sonucunda kararın bozulduğunu, bu kez davanın kabul edildiğini, ilamı icra takibine koyduklarını, yargılama devam ederken 2007/194 esas 2008/19 karar sayılı ilam ile davanın kısmen kabul edildiğini, davalı şirketin 2.7.2008 tarihinde haksız olarak kendilerini vekillikten azlettiklerini, takip edilen dava dosyalarında hak ettikleri vekalet ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek 14.889,00 TL vekalet ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.
Davalı, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Davacılar, avukat olarak davalı şirketin dava dışı şirkete açtığı alacak davasında vekilliğini üstlendiklerini, yargılama devam ederken azledildiklerini vekalet ücretlerini ödenmediğini ileri sürerek toplam 14889,00 TL vekalet ücretlerinin tahsili istemi ile eldeki davayı açmışlardır. Mahkemece, azil tarihinde geçerli olan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesaplama yapan bilirkişi raporu doğrultusunda hesaplanan vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Davacılar eldeki davasında davalılarla aralarında yazılı ücret sözleşmesi olmadığından davaların kazanılan bölümlerinden doğan vekalet ücretini talep etmektedir. Taraflar arasında yazılı ücret sözleşmesi bulunmamaktadır. Ücret sözleşmesinin bulunmadığı durumlarda hangi tarihteki düzenlemenin uygulanacağı açıklığa kavuşturulmalıdır. 5043 Sayılı Kanun ile Avukatlık Kanununda 164. maddenin dördüncü fıkrası değiştirilmiş, 164/4. maddede; Avukatlık ücretinin kararlaştırılmamış olduğu veya taraflar arasında yazılı ücret sözleşmesinin bulunmadığı yahut ücret sözleşmesinin belirgin olmadığı veya tartışmalı olduğu veya ücret sözleşmesinin ücrete ilişkin hükmünün geçersiz sayıldığı hallerde, değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde asgari ücret tarifelerinin altında olmamak koşuluyla ücret itirazlarını incelemeye yetkili merci tarafından davanın kazanılan bölümü için avukatın emeğine göre ilamın kesinleştiği tarihteki müddeabihin değerinin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasındaki bir miktar avukatlık ücreti olarak belirlenir. Yine 5043 Sayılı yasanın Madde 7'si ile geçici 21. madde eklenmiş olup, anılan maddede; Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, kesin hükme bağlanmamış bütün ihtilaflarda bu Kanunun değişik hükümleri uygulanır. Düzenlemesi getirilmiştir. Ne var ki, 1136 Sayılı Avukatlık Yasası'na 5043 Sayılı Yasayla eklenen Geçici 21. madde Anayasa Mahkemesi'nin 7.2.2008 tarihli kararı ile iptal edilmiştir. Öyle olunca, artık geçici 21.maddenin, dolayısıyla 5043 Sayılı Yasanın 164. maddesinde yapılan değişikliklerinde uygulanması mümkün değildir. Bu durumda, hukuki yardımın başladığı, tarihteki yürürlükte bulunan Avukatlık Yasası'nın ilgili hükümlerinin uygulanması gerekir. Hukuki yardımın ne zaman başladığı konusu ise değişken olup her işlemin özelliğine göre farklılık gösterebilmektedir. Örnek vermek gerekirse, dava açılmış ise, dava açıldığı, ya da tespit yapıldığı tarih, müvekkilin aleyhine dava açılmış ise cevap verme tarihi, ya da vekaletnamenin verilme tarihi hukuki yardımın başladığı tarih olarak esas alınmalıdır. Eldeki davada da, bilirkişi tarafından bu konuda bir ayırımın yapılmamış ve geçici 21. madde dolayısıyla Avukatlık Yasası'nın 5043 Sayılı yasa ile değişik 164./4. maddesi yürürlükte imiş gibi dava dosyalarının kesinleştiği tarih baz alınarak ve azil tarihindeki tarife uygulanarak ücreti vekalet hesaplanmıştır. Bilirkişi tarafından incelemesi yaptırılan dosyaların dava tarihleri ya da cevap dilekçesi verilmiş ise, cevap dilekçelerinin tarihleri gibi bir açıklama bulunmamaktadır. Hukuki yardımda bulunulan dava dosyaların 2000 yılı ile 2005 yılları arasında olduğu anlaşılmaktadır. Öyle olunca her bir davanın hukuki yardımın ne zaman başladığı ayrı ayrı saptanarak buna göre ücretin bu tarihteki yürürlükte bulunan 1136 Sayılı Kanunun ücrete ilişkin maddeleri uygulanarak belirlenmelidir. Ancak bu arada ücrete ilişkin yasal düzenlemelerin de hatırlatılmasında fayda bulunmaktadır.
1136 Sayılı Avukatlık Yasası'nın ücrete ilişkin 163 ve 164. maddeleri vekil ile müvekkil arasındaki ücrete ilişkin düzenlemeleri getirmiştir. 1136 Sayılı Kanunun bazı hükümlerini değiştiren 4667 Sayılı Kanun 2.5.2001 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, bu yasa yürürlüğe girmeden önceki uyuşmazlıklarda sözleşme var ise, sözleşme hükümleri, yok ise ya da sözleşme geçerli değil ise, 163. maddenin son fıkrası hükümleri uygulanmaktaydı. 163. maddenin son fıkrasında ise Yazılı ücret sözleşmesi yapılmamış olan hallerde asgari ücret tarifesi uygulanır. Düzenlemesi bulunmaktadır. Böylelikle, sözleşmenin yapılmamış olması ya da geçersiz olması hallerinde hukuki yardımın başladığı tarihteki asgari ücret tarifesinin uygulanacağı açıktır. Dairemizin kararlılık kazanmış uygulamaları da bu yöndedir. Yine 4667 Sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 2.5.2001 tarihinden itibaren ise, Avukatlık Yasası'nın 164. maddesinin 4. fıkrası uygulanacaktır. Madde sözleşmenin yapılmamış olması halinde ...Avukatlık ücretinin kararlaştırılmamış olduğu hallerde, değeri para ile ölçülemeyen dava ve işlerde avukatlık asgari ücret tarifesi uygulanır. Değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde ise asgari ücret tarifelerinin altında olmamak koşuluyla ücret itirazlarını incelemeye yetkili merci tarafından davanın sonucuna ve avukatın emeğine göre değişmek üzere ücret anlaşmazlığı tarihindeki dava değerinin yüzde beşi ile yüzde onbeşi arasındaki bir miktar avukatlık ücreti olarak belirlenir... düzenlemesini getirmiştir. Bu düzenlemeye göre 2.5.2001 tarihinden sonra hukuki yardıma başlayan avukat emeğine göre yüzde beş ile yüzde on arasındaki bir miktarı ücret olarak hak edecektir. Yine 1136 Sayılı Avukatlık Yasasında 20.1.2004 tarihinde 5043 Sayılı Yasayla değişiklikler yapılmış ve Avukatlık Yasası'nın 164. maddesinin dördüncü fıkrası değişikliğe uğramış ve Avukatlık ücretinin kararlaştırılmamış olduğu veya taraflar arasında yazılı ücret sözleşmesinin bulunmadığı yahut ücret sözleşmesinin belirgin olmadığı veya tartışmalı olduğu veya ücret sözleşmesinin ücrete ilişkin hükmünün geçersiz sayıldığı hallerde, değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde asgari ücret tarifelerinin altında olmamak koşuluyla ücret itirazlarının incelemeye yetkili merci tarafından davanın kazanılan bölümü için avukatın emeğine göre ilamın kesinleştiği tarihteki müddeabihin değerinin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasındaki bir miktar avukatlık ücreti olarak belirlenir. Değeri para ile ölçülemeyen dava ve işlerde ise avukatlık asgari ücret tarifesi uygulanır. Düzenlemesi getirilmiştir. Böylece 20.1.2004 tarihinden sonra başlayan hukuki yardımlarda sözleşme bulunmaması halinde ya da sözleşmenin belirgin olmaması, tartışmalı bulunması ya da sözleşmenin geçersiz sayıldığı hallerde ilamın kesinleştiği tarihteki müddeabihin değerinin yüzde onu ile yirmisi arasındaki bir miktar avukatın emeğine göre verilmelidir. Halen de yürürlükte olan düzenleme bu şekildedir. Geçici 21. madde Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden bu madde ancak 20.1.2004 tarihinden sonra başlayan hukuki yardımlarda uygulanabilecektir.
Özetlemek gerekirse değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde hukuki yardımın başladığı tarihteki yürürlükte olan yasa hükümleri uygulanarak hukuki yardımın yapıldığı tarih 2.5.2001 tarihinden önce ise asgari ücret tarifeleri, bu tarih ile 20.1.2004 tarihleri arasında hukuki yardım başlamışsa yüzde beş ile onbeş, bu tarihten sonra ise, yüzde onu ile yüzde yirmi arasındaki bir oran tatbik edilecek, değeri para ile ölçülemeyen davalarda ise avukatlık asgari ücret tarifeleri uygulanacaktır.
Bu durumda mahkemece, davacıların davalı şirket lehine takip etiği dava ve takip dosyalarında hukuki yardım tarihlerindeki yürürlükte olan yasa hükümleri dikkate alınıp taleple bağlı kalınarak vekalet ücreti hesaplanarak, sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken Eksik incelemeyle azil tarihinde geçerli olan avukatlık asgari ücret tarifesi hükümlerine göre vekalet ücretinin hesaplanması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarda 1. bentte açıklanan sebeplerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2.bentte açıklanan sebeplerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istenmesi halinde iadesine, 30.03.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy