(2004 S. K. m. 67) (818 S. K. m. 161)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, davalı S.'a ait 6 nolu parseldeki taşınmazın komisyoncu olarak satılmasında aracılık etmek üzere vekili olan davalı Sabır ile 10.1.2008 tarihinde komisyon sözleşmesi yapıldığını, satış bedeline mahsuben davalı Sabır'a 1.000 TL. de kaparo verdiğini, müşteri bulup hizmeti yerine getirdiğini ve tapu devri için davalı tarafa ihtar da çektiğini, ancak davalıların kendisini devre dışı bırakarak taşınmazı 3. şahsa sattıklarını, komisyon ücreti ile kaparoyu ödemediğini, yapılan takibe de haksız itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile % 40 inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.
Davalılar, davacının mecuru uzun süre satamadığını, hiçbir borcun da bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemişlerdir.
Mahkemece, itirazın iptali ile % 40 inkar tazminatına karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı S.'ın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacı, 10.1.2008 tarihli tellallık sözleşmesi gereğince davalılar ile dava dışı alıcıyı bir araya getirerek anlaştırdığını, ancak davalıların, komisyon ücretini ödememek için kendisini devre dışı bırakmak suretiyle anılan daireyi 3. şahsa sattıklarını belirterek, komisyon ücreti ile ödediği kaparonun tahsili için eldeki davayı açmış, davalı taraf ise, davacının aracılık hizmetini yerine getiremediğini, bu nedenle davacıya karşı herhangi bir borcu bulunmadığını savunmuşlardır.
Taraftar arasındaki 10.1.2008 ve 27.3.2008 tarihli sözleşmeyi mülk sahibi S.'ın vekili olarak davalı S.ın imzaladığı, alıcı ve satıcıdan % 3'er komisyon bedelinin alınacağı ve komisyoncunun devre dışı bırakılarak satış işleminin yapılması halinde alıcı ve satıcıdan alınacak komisyon bedelinin satıcı tarafından karşılanacağının düzenlendiği, davalı S. adına kayıtlı 10 nolu dairenin 30.5.2008 tarihinde 3. şahsa satılıp tapu devrinin verildiği, dosyadaki bilgi ve belgelerle tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davalı S.'ın diğer davalı mülk sahibi S.'a vekaleten sözleşmeyi imzaladığı anlaşıldığına göre, davalı Sabır hakkındaki davanın pasif husumet ehliyeti bulunmadığından reddi gerekir. Mahkemece davalı S.'ın da sorumlu olduğuna ilişkin yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
3- Taraflar arasındaki sözleşme gereğince davalı malik S. aldığı komisyon hizmeti nedeni ile satış bedeli üzerinden sözleşmede belirlenen komisyon ücretini ödemekle yükümlü olup, komisyon bedeli olarak davalı malikin satış bedelinin %6ı üzerinden başlatılan takip miktarının, yarısının komisyon hizmet bedeli ve satış bedelinin %3lük kısmına isabet eden diğer yarısının ise, cezai şart niteliğinde bulunduğunun kabulü gereklidir. O halde BK.nun 161/son maddesi gereğince anılan cezai şartın fahiş olup olmadığı değerlendirilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Mahkemece sözleşme hükümleri göz ardı edilerek, % 6 üzerinden komisyon bedelinin tümüne karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan 1. bent gereğince davalı S.'ın diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent gereğince temyiz olunan kararın davalı S., 3. bent gereğince davalı S. yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 01.03.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy