(2004 S. K. m. 67)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, Almanya'da işçi olarak çalıştığını, davalıya 80.000 Alman Markı borç verdiğini, davalının da 24.6.2000 tanzim tarihli 31.7.2000 tediye tarihli bonoyu düzenleyerek kendisine verdiğini, bononun vadesinin geçmiş olmasına rağmen borcun ödenmediğini, İstanbul 12.İcra Müdürlüğünün 2003/8146 Sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi üzerine İcra Tetkik Mercii tarafından takibin iptaline karar verildiğini, bilahare İstanbul 9 İcra Müdürlüğünün 2007/3083 Sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi yaptığını, davalının borca itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptaline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı, davalıya 80.000 mark borç verdiğini, borcun ödenmemesi üzerine ilamsız icra takibi yaptığını, davalının borca itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali istemiyle eldeki davayı açmıştır. Davalı, davacıya 1.12.1999 tarihinde 6545 mark borcu için senet verdiğini, bu senedin ortada olmadığını, meblağın ve keşide tarihinin sonradan doldurularak icraya konulduğunu, davacının kendisine borç vermesinin mümkün olmadığını, davanın zaman aşımına uğradığını belirterek davanın reddini dilemiş, mahkemece davacının temel borç ilişkisini ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacı, dava dilekçesinde kambiyo senedine değil, açıkça karz sözleşmesine dayanmış ve bonoyu ödünç ilişkisinin delili olarak göstermiştir. Ödünç B.K.nun düzenlediği sözleşme türlerinden biridir. Ticari senetlerde keşideciyle lehdar arasında ticari senet ilişkisinden önce kural olarak bir asıl borç ilişkisi bulunur (Ödünç, satış vesaire gibi). Davacı sözleşme (ödünç) ilişkisine dayanmıştır. Asıl borç ilişkisine dayanılan hallerde o ilişkiye ait zaman aşımı süresinin uygulanmasını gerektirir. Davada dayanılan ödünç sözleşmesi on yıllık zaman aşımına tabi olduğundan olayda alacak zaman aşımına uğramamıştır. Öte yandan kambiyo senedi alacağının zaman aşımına uğraması hakkı büsbütün ortadan kaldırmaz. Temel ilişkiye dayanarak zamanaşımına uğramış senedi alacağa delil olarak ibraz edilebilir. Davacı ödünç verdiğini ileri sürdüğüne göre bu bono iddianın ispatına yeterli yazılı bir belgedir. Davanın delili olarak ibraz edilen bonoda (bedeli nakden) alınmıştır, denilmektedir. Bu sebeple ispat yükü. davalıdadır. Davalı, savunmasını yasal delillerle ispat edememiştir. (13. Hukuk Dairesi 1977/1254 Esas 1977/1836 Karar) davalı, 27.4.2010 havale tarihli delil listesinde yemin deliline de dayanmamıştır. Bu nedenle, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 18.40 TL. temyiz harcının istenmesi halinde iadesine, 17.04.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy