MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı, donatanı davalı olan yabancı bayraklı gemide iş sözleşmesi kapsamında baş mühendis olarak çalıştığını, sözleşmesinin feshi nedeniyle kazandığı bakiye maaş alacağı, yol masrafları, prim ve izin alacaklarının tahsili için menkul rehninin paraya çevrilmesi yolu ile başlattığı 11248,00 USD (26051 TL) icra takibine yapılan itirazın iptalini ve takibin devamını istemiştir.
Mahkemece, HMK'nın 114 ve 115.maddeleri gereğince mahkemenin görevsizliğine, görevli mahkemenin İş mahkemesi olduğuna karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, yabancı bayrak taşıyan gemide iş akdiyle çalışan davacıya ödenmeyen alacakların tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin Deniz İş Kanunu hükümlerine tabi olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş ise de, davalının işletmecisi olduğu geminin yabancı bayraklı olması nedeniyle 854 sayılı Deniz İş Kanunu’nun 1/1. maddesi uyarınca uyuşmazlığın bu kanun hükümlerine tabi bulunması söz konusu değildir. 854 sayılı Deniz İş Kanununun 2. maddesinin (B) bendinde, bir hizmet akdine dayanarak gemide çalışan kaptan, zabit ve tayfalarla diğer kimseler “gemi adamı” olarak nitelendirilmiş ve aynı Kanunun 46. maddesi uyarınca, bu Kanun kapsamına giren gemi adamlarının hizmet akdinden doğan davalarında, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Kanunun kapsamı ise, 1. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre Deniz İş Kanunu, Türk Bayrağı taşıyan gemilerdeki gemi adamlarını kapsamaktadır.
HMK’nun 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi kanunla belirlenir. Mahkemece, geminin yabancı bayrak taşıdığı konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Buna göre, gemide çalışan davacının iş akdinden kaynaklanan davası, 4857 sayılı İş Kanunu ve 854 sayı Deniz İş Kanunu kapsamında bulunmadığından iş mahkemesinin görevli olduğundan bahsedilemez. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 27.09.2010 tarihli ve 2009/2860 Esas-2010/9255 Karar sayılı kararı)
Öte yandan, 5136 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun'un 1. maddesi ile TTK'nun 4. maddesine eklenen son fıkrada belirtildiği üzere TTK'nun dördüncü kitabında yer alan deniz ticaretine ilişkin ihtilaflara bakmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulmuştur.
Denizcilik İhtisas Mahkemesi’nin görevi, deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin ihtilaflara bakmakla sınırlıdır.
Oysa taraflar arasındaki ihtilaf Deniz ticaretinden değil hizmet sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Temel ilişki hizmet akdine dayanmaktadır.
Davada TTK’nun deniz hukukuna ilişkin 816 ila 1263. maddelerinin uygulanması söz konusu olmayıp BK’nun 313. ve devamı maddelerinde düzenlenen hizmet sözleşmesine ilişkin hükümlerin uygulanması gerekir.
Temel ilişkiyi oluşturan hizmet sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta Denizcilik İhtisas Mahkemesi görevli değildir.(Bkz., Yargıtay 11. HD 13.12.2013 gün ve 2013/17124 Esas - 2013/22797 Karar sayılı Kararı; Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 01.12.2011 gün ve 2011/8402 Esas-2011/17902 Karar sayılı Kararı)
Sözleşmeye konu geminin de yabancı bayraklı olduğu anlaşıldığına göre, mahkemece davanın esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken aksi düşüncelerle dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma gerektirir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 27,70 TL harcın istek halinde iadesine, 25/05/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy