(2004 S. K. m. 72)
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen reddine kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı, davalı avukatınca duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat ... ile davalı SGK Başkanlığı vekili avukat ... 'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacı, davalı kurumun muhtelif nedenlerle toplamda 232.322,82 TL ceza kestiğini, bunu da kurum uhdesindeki alacaklarından mahsup edeceğini, ayrıca sözleşmesini 3 ay boyunca feshederek ... optik provizyon ekranının kapatılacağının bildirildiğini, buna göre 232.322,82 TL ceza bedelinin 2.322,82 TL'sinin 23 adet reçetenin optik malzeme bedeli, 230.000,00 TL'sinin de her bir reçete için 10.000,00 TL olmak üzere 23 adet reçete üzerinden uygulanan cezai şart olduğunu; cezai şart gerekçesi olarak "başka bir müessese tarafından müracatı kabul edilen hastaya ait reçetenin kuruma fatura edilmesi" iddiasının gösterildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla fiil sabit olsa dahi verilen cezanın hukuki dayanağı olarak gösterilen 2010 yılı optik sözleşmesinin 6.3.16. Maddesinin duraksamaya yer bırakmayacak derecede açık olup "fiilin tespiti halinde 10.000,00 TL para + sözleşme fesih + 3 yıl boyunca sözleşme yapmama cezası uygulanacağı" hükmünü içerdiğini, dolayısıyla fiillerin sabit olması halinde dahi uygulanacak cezanın azamisinin 20.000,00 TL'yi geçmesinin mümkün olmadığını; diğer yandan 2012 yılından buyana yapılan sözleşmelerde böyle bir ceza hükmünün olmadığını beyan etmekle davalı kurum tarafından kesilen cezaların iptali ile davalı Kuruma 232.322,82 TL'lik borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne; davalı kurumca 30/01/2014 tarih 611650 sayılı yazı ile davacıya tebliğ edilen sözleşmeye aykırılık nedeniyle cezai işlemin uygulanmasına ilişkin yazıda belirtilen ve dava konusu edilen fatura bedeli 2.322,82 TL için açılan davanın kabulü ile, bu tutara ilişkin tahakkukun iptaline, fesih süresine ilişkin davanın kabulü ile fesih süresinin 1 ay olarak uygulanmasına, 230.000,00 TL cezai şarta ilişkin açılan davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacının temyiz itirazları yönünden; taraflar arasında 2012 yılında Sosyal Güvenlik Kurumu Optik Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 6.1.17. maddesinde; başka bir müessese tarafından kabul edilen hastaya ait reçetenin kuruma fatura edildiğinin tespiti halinde 5.000,00 TL cezai şart uygulanarak bir ay süre ile sözleşmenin feshedileceği hükmünün yer aldığı, SGK tarafından yayınlanan zeyilname-1 başlıklı belgenin 7.2. maddesinde ise her bir fatura dönemi için uygulanacak cezai şartın hesaplanmasında, bir reçetede birden fazla usulsüzlüğün tespiti halinde cezai şartlardan en yüksek olanın dikkate alınması sureti ile tahsilat yapılacağı farklı reçetelerde aynı usulsüz fiilin tespiti halinde ise her bir cezai şart toplanmak sureti ile tahsil edileceği, bu durumda cezai şart tutarlarının toplamının sözleşme uyarınca belirlenmiş en yüksek cezai şart tutarını aşamayacağı, ayrıca farklı reçetelerde, farklı usulsüz fiillerin tespiti halinde öngörülen cezai şart tutarının toplanarak tahsil edileceği, bu durumda cezai şart tutarlarının toplamının sözleşme uyarınca belirlenen en yüksek cezai şart tutarının iki katını aşamayacağı hususlarının düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Sözleşmede belirtilen en yüksek cezanın 10.000,00 TL olduğu, bu 23 reçetede kurum zararının oluşmadığı da dikkate alınarak tek eylem olarak değerlendirilmesi gerektiği, 10.000,00 TL cezai şart uygulanmasının hakkaniyet ölçüleri içinde uygun olacağı gözönünde bulundurularak bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile her bir reçete için ayrı ayrı cezai şart uygulanarak bunların toplamı yönünden hüküm kurulmuş olması hatalı olup bozma nedeni yapılmıştır.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte yazılı nedenlerle davalının tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün davacı yararına BOZULMASINA, 1.630,00 TL duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, peşin alınan 3.967,49 TL harcın istek halinde davacıya iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29/03/2018 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy