(2004 S. K. m. 97)
Dava: Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine ilişkin olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşuldu:
Karar: Davacılar, 1/3 payı (H) ye ait taşınmaz üzerine ortak olarak ektikleri 60 dönümlük buğday ürünün borçlular aleyhine yapılan takipte haczedildiğini ileri sürerek istihkak davası açmışlardır.
Alacaklı, taşınmazın iştirak halinde bulunması nedeniyle (H) tarafından kiraya verilemiyeceğini savunmuş, merciice yargılamanın devamı sırasında icra memuru tarafından haczin ürün üzerinden kaldırılarak teminat mektubuna konması ve bunun da paraya çevrilip alacaklıya ödenmiş olması nedeniyle konusu kalmayan davanın reddine karar verilmiştir.
Gerçekten icra dosyasına göre, yapılan takip üzerine 14.5.1975 tarihinde buğday ürününe haciz konulduğu 20.5.1975 gününde icraya başvuran (H) nin istihkak iddia ederek 30.000 liralık teminat mektubu verdiği, icra memurluğunca da ürün üzerine konulan haciz kaldırılarak teminat mektubu üzerine konulduğu, 5.12.1975 tarihinde teminat mektubunun paraya çevrildiği ve 10.12.1975 gününde alacaklıya ödendiği anlaşılmıştır.
İcra ve İflas Kanunun 97. maddesinin 10. fıkrası hükmüne göre istihkak davası neticelenmeden mahcuz mal paraya çevrilmiş bulunursa, mercii hakimi, iş bu bedelin yargılamanın sonuna kadar alacaklıya ödenmemesi veya teminat karşılığı veya teminatsız olarak ödenmesi konusunda karar vermekle yükümlü tutulmuştur. Bu hükümden mercii hakiminin paranın ödenmiş ya da ödenmemiş olmasına bakmaksızın istihkak davasına devam edip sonuçlandırması gerektiği anlamı ortaya çıkmaktadır. Aksine düşünülmesi yargılama sonuçlanmadan paranın alacaklıya ödenmesine hükmünün getirilmesine gerek yoktur. Öte yandan mahcuz bedelinin alacaklıya ödenmesi ile takibin düşeceği ve istihkak davası konusunun kalmayacağı kabul edilirse mahcuz bedelinin teminatsız olarak alacaklıya ödenmesinin anlamı kalmazdı. O halde, istihkak davası neticelenmeden mahcuz malın paraya çevrilmesi ve bunun da alacaklıya ödenmesi istihkak davasının sonuçlandırılmasına engel teşkil etmez.
İnceleme konusu olayda para, icra memurluğunca ödenmiştir. Ne varki az yukarıda açıklanan hüküm karşısında paranın mercii hakimliği veya icra memurluğunca ödenmiş olması arasında da bir fark yoktur. Bu durumda yapılacak iş davaya devam edilip işin esası incelenerek ve davanın subutu halinde alacaklıya ödenen paranını geri alınmasına, aksi takdirde davanın reddine karar vermekten ibarettir. Merciice bu yön gözetilmeden konusu kalmadığından söz edilerek davanın reddine karar verilmiş olması bozmayı gerektirir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın gösterilen nedenle BOZULMASINA, 14.3.1978 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy