(818 S. K. m. 96)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içine davalılar tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Davacı, davalılardan 8 tane bütangazı tüpü satın aldığını, boşları verip dolularını almak üzere gittiğinde tüpleri vermediklerini bildirerek davalılardan söz konusu tüplerin alınmasını istemiştir. Davalılardan Hasan, davayı yanıtlamamış; öteki davalı davacıya tüpleri satmadıklarını depozitoyla verildiğini savunmuştur.
2- Davalılar, bütangazı satıcıları, davacı köy gereksinimi için gaz satın alan ara satıcıdır. Davacı, tüpleri satın aldığını ileri sürmüştür. Gerçi, tüpler de satışa konu olabilir; ancak davacı dinlettiği tanık sözlerini benimseyerek depozito ile aldığını, benimsemiştir. Depozito, İtalyanca'dan aktarılan üstlenme (taahhüt) sırasında yatırılan inanca (teminat) anlamındadır. Şu duruma göre, alıcının gaz satın alırken tüpleri geri vermemesi durumunda satıcıya verdiği depozito, onun gaz satışı sırasındaki tüp karşılığı sürüm değeridir. Alıcının, tüpü başkasına satması, devretmesi, başka yerden doldurması ya da hasara uğratması durumunda satıcı doğabilecek kararını bu inancadan karşılayacaktır (Dr. ismet Sungurbey, Medeni Hukuk Sorunları, C. IV, 1980, Sh. 317). Somut olayda, satıcı davalılar, depozitoyla davacıya verdikleri tüpleri getirdikten sonra depozitoların yükselmesi nedeni ile geriye vermemişlerdir. İnanca tutarı, doğabilecek zararın altında kaldığına göre davalılar tüpleri vermeye zorlanamazlar. Zaten, dava, yatırılmış bulunan depozito karşılığı tüplerin teslimi değil satın alınan tüplerin geri verilmemesi hukuksal nedenine dayanmaktadır. Davacı, hukuksal nedeninin satışa dayanmadığını, bu yoldaki tanık sözlerinin doğruluğunu bildirerek benimsediğine göre dava, reddedilmelidir. Davacı isterse, depozitoyu ayrıca geri alabilir.
Mahkemece, bu yön gözetilmeksizin satışa konu edilmeyen tüplerin davalılardan alınmasına karar verilmesi bozmayı gerektirir.
Sonuç: Temyiz olunan hükmün gösterilen nedenlerle davalılar yararlarına (BOZULMASINA), istek olursa peşin harcın iadesine 20.04.1981 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy