(1086 S. K. m. 284)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1 - Davacı yanlar arasında yalın adi ortaklık kurulduğunu işin tamamlanıp hesap görüldüğünü, sonuçta davalıdan 400.000 lira alacağının belirlendiğini, uyuşmaya karşın bu paranın ödenmediğini ileri sürerek 400.000 liranın alınmasına karar verilmesini istemiştir. Davalı ortaklık ilişkisini doğrulamakla birlikte davalının bir alacağı bulunmadığını savunup davanın reddini dilemiştir. Mahkemece bilirkişi raporuna dayanılarak istem doğrultusunda ödetmeye karar verilmiştir. Hüküm, davalı yanca temyiz edilmiştir.
2 - Sav ve savunmaya, dosya içeriğine göre, yanlar arasında, konusu Sarayönü İşçi Kooperatifi inşaatı olan yalın adi ortaklık ilişkisi kurulduğunda ve işin bittiğinde ve böylece ortak amacın gerçekleştirildiğinde mahkemece çözümü gereken bir uyuşmazlık bulunmadığı saptanmıştır.
Arıtım tasfiye yapıldığı, hesap görüldüğü, davacının davalıdan 400.000 lira alacağı belirlendiği yönünden yazılı bir kanıt olmaması nedeniyle bilirkişi düşüncesine başvurularak hesapların çıkarılması gerektiğinde bir duraksama sözkonusu değildir. Nitekim yerel mahkeme de, bilirkişi incelemesine karar vermiş ve bilirkişi S.O.'den rapora ek raporlar alınmıştır. Davalı dayanaklarını göstererek bu raporlara itiraz etmiş, mahkeme ise, benimsediği bilirkişi raporu ve istem doğrultusunda ödetmeye karar vermiştir.
Oysa, bilirkişi raporunun, gerçeği yeterince açıklığa kavuşturmadığı bazı varsayımlara dayandığı saptanmıştır.
İhale dosyasının içeriğine göre, yalın ortaklığın konusunu oluşturan kooperatif inşaatı 1976'de ihale edilmiş ve iş, 3 yıl sürmüştür. Ara hakedişler düzenlenmiş, geçici ve kesin kabul yapılmıştır. Yalın ortaklığın, hak kazandığı paralar tutarının, ihale dosyası ve özellikle hakedişler gösterilerek belirlenebileceği açıktır. Ne var ki, davalı, ödemelerin çeklerle belli olabileceğini ileri sürmüştür. Öyleyse, düzenlenen hakedişler toplamının davalıya ödenip ödenmediği, tutarı araştırılmak gerekir. Öte yandan yine davalı 1976'da yapılan ihalenin 975 birim fiyatlarına göre üstlenildiği halde sonradan temel mallara aşırı zamlar geldiğini bildirmiştir. Bilirkişi ve mahkeme bu itiraz üzerinde durmamıştır. Davalının verdiği faturalar değerlendirilirken, zam nedeniyle artışlar olup olamayacağı gözardı edilmiştir. Öte yandan, davalının dayandığı belge ve faturalar yönünden davacının diyeceği saptanmamıştır. Eş deyişle hangilerini kabul edip hangilerini ise reddettiği belirlenmemiştir. Bundan başka hakedişlerdeki imalata giren ihzarat ile davalının sunduğu faturalar karşılaştırılmamıştır. Tüm bu anlatılanlar bire yeniden 3 kişiden oluşacak bilirkişi kurulundan rapor alınmasında zorunluk olduğunu ortaya koymaktadır.
Yalın ortaklık konusu iş nedeniyle S.S. Kurumuna davalının prim ödeyip ödemediği, tutarı da sorulmamış ve hesabın çıkarılmasında bu yön de gözetilmemiştir.
Yukarıdan beri yapılan açıklamaların ışığında, soruşturma ve inceleme derinleştirilmeli, yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmalı ve uzman bilirkişi kurulunun İnşaat Mühendisi, Muhasebecisi ve de inşaat işleri yapan yetenekli müteahhitten oluşturulmalı ve uyuşmazlığ çözmeye elverişli ve gerekçeli rapor alınaray, böylece varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.
Yerel mahkemenin yetersiz bilirkişi raporuna dayanarak ödetmeye karar vermesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmaya gerektirir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA 10.5.1982 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy