(818 S. K. m. 31)
Dava: Taraflar arasındaki senet iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanının kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, davalıyı sahibi bulunduğu traktörün, yalnız kazancına ortak yaptığını, nevar ki davalı yanın hile ve kadınlığından da istifade ile traktörün mülkiyetine ortakmış gibi 1.11.1978 tarihli senedi tanzim ettirdiğini belirtip, ortaklık senedinin iptalini istemiştir.
Davalı, iddianın varit olmadığını, ortaklık senedinin noterde sözleşmelerine uygun olarak düzenlendiğini, keza traktörün ekipmanlarını da kendisinin aldığını beyanla davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, ortaklık senedine konu traktörü almak için davacının kocasının yazıldığı, ölümü ile sırası gelince davacının parasını yatırıp traktörü aldığı, kullanmayı bilmediğinden davalıyı, kullanma karşılığı kazancına ortak yaptığı, fakat davalının hile ile iptali istenen ortaklık senedini mülkiyet ortağı gibi tanzim ettirdiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı yanca temyiz edilmiştir.
İptali istenen ortaklık sözleşmesinde, traktör dışındaki ekipmanların davalı Hasan tarafından parası ödenmek sureti ile satın alındığı ve davacı kadın olup eşinin vefatı ile işi sevk ve idare edemediğinden davalıyı müşterekliğe kabul ettiği, traktör ve ekipmanların yarıyarıya müşterek olduğu akitlerin ortaklığın borç ve karını 1/2 oranında yüklendikleri yazılıdır. Davacı amacının davalıyı sadece kazanca ortak yapmak olduğunu, senedin hile ile düzenlendiğini belirtmektedir. Nevar ki, bu konuda mevcut olduğunu iddia ettiği hilenin şeklini ve ne yolla yapıldığını açıklamamıştır. Noterin senet altındaki tasdik şerhinde, senedin dairede düzenlenip, okunup anlatıldığı belirtilmiştir. Davacı tanıkları, davalının senedin düzenlenmesinde hilesine ilişkin beyanda bulunmamışlardır. Mahkemenin mevcut belge ve dinlenen tanık beyanlarını yanlış değerlendirerek, senedin iptaline karar vermesi usule ve yasaya aykırıdır. Dava reddedilmek üzere karar bozulmalıdır. Kaldıki ortaklık senedi 1.11.1978 tarihlidir, dava ise 24.12.1980 gününde açılmıştır. Senet altındaki tasdik şerhinden, senet metninin aynı gün davacı yanca okunduğu ve münderecatını öğrendiği anlaşılmaktadır. BK.nun 31. maddesine göre hilenin anlaşıldığı tarihten itibaren 1 yıl içinde hileye uğrayan tarafı işbu akdi ifa etmemek hakkındaki kararı diğer tarafa bildirmez ya da verdiği şeyi istirdat etmezse akde icazet vermiş sayılır. Davacı bu madde uyarınca 1 yıl içerisinde akitle bağlı olmadığını bildirmediğinden bu akte icazet vermiş sayılır ve artık hileye dayanamaz. Mahkemece bu hususların gözden kaçırılarak davanın kabulü ve senedin iptaline karar verilmesi yasaya aykırıdır. Kararın bu nedenle bozulması gerekir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle davalı yararına (BOZULMASINA), istek olursa peşin harcın iadesine 3.2.1983 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy