(818 S. K. m. 158, 159)
Dava: Taraflar arasındaki karşılıklı alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerden dolayı (Ü.B.)'ın davasının reddine, (Z.Ç.)'ın davasının kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde (Ü.B) avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü :
Karar: Davacı; aralarında düzenledikleri 10.4.1978 tarihli ve buna ek 9.3.1980 günlü sözleşmelerle davalıdan inşa etmekte olduğu binadan dört daire ve bir dükkan satın aldığını, kararlaştırılan toplam 4.500.000 liralık satış bedelini 4.547.500 lira olarak fazlasıyla ödediği halde satın aldığı taşınmaz bağımsız bölümlerini davalının sözleşmede belirlenen zaman içinde bitirip teslim etmediğini ileri sürerek aylık 100.000 hesabıyla 3.300.000 lira ceza şartının ödetilmesini istemiştir.
Davalı, gecikmeye, davacının satış bedellerini ödememesinin neden olduğunu, ödeme makbuzlarından toplam 1.100.000 liralık üç adetindeki imzaların kendisine ait bulunmadığını, sahte olduklarını savunmuş ve karşılık dava olarak satış bedellerinden kalan 2.720.000 lira ile 3.300.000 lira ceza şartı olmak üzere toplam 6.020.000 liranın davalıdan alınmasını istemiştir.
Mahkemece, davacı yanın isteğinin aynen kabulüne, davalının karşılık davasının reddine karar verilmiştir.
1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ve karşılık davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2 - Davacının, satın aldığı bağımsız bölümlerin zamanında teslim edilmemesinden dolayı gecikme için kararlaştırılan ceza şartını isteyebilmesi, sözleşmeler gereği olarak kendisine düşen satış bedellerini ödeme borcunu noksansız yerine getirmesine bağlıdır.
10.4.1978 tarihli sözleşmede davacıya satılan bağımsız bölümlerin tesliminde ödenmesi gereken 500.000 lira ile 3.3.1980 günlü ek sözleşmenin 2. maddesinin (a) bendinde anahtar teslimini müteakip ödenmesi gereken 250.000 lira dışında kalan 375.000 lira satış bedelini davacı, inşaat süresinde sözleşmelerde belirlenen vadelerde ödemekle yükümlüdür. Davacının, ödediğini iddia ettiği tutar 4.547.500 liradır. bundan, davalının imzasını kabul etmediği toplam üç makbuzdaki ödeme tutarları ise 1.100.000 liradır. Davacının daireler ile dükkanın tesliminde ödemesi gereken 750.000 lira bu tutardan indirildiği takdirde arta kalan ve ihtilaflı bulunan 350.000 liranın inşaat süresince davacı tarafından davalıya ödenmesi zorunlu olduğu ortaya çıkmaktadır. o halde, davacının borcunu yerine getirip getirmediği, ceza şartı istemeye hakkı olup olmadığı ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın halli yönünden davalı yanca itiraz edilen 1.100.000 liranın davalıya verilip verilmediği önem taşımakta ve bu husus davanın sonucuna etkili bulunmaktadır. Bu nedenle mahkemece yapılacak iş, davalı tarafından imzası kabul edilmeyen makbuzlar üzerinde HUMK.nun 308 ve sonra gelen maddeleri uyarınca bilirkişi incelemesi yaptırmak suretiyle imzaların davalının eli mahsulü olup olmadığını tespit etmek ve buna göre davacının ödemeleri toplamını ortaya çıkarmaktır.
Davacının ödemeleri 3.750.000 lira ödeme borcunu tamamen yerine getirmemiş olduğu tespit edilirse, davacının ceza şartına ilişkin davasının reddine ve karşılık davada istenmiş olan ve 3.750.000 lira esas alınarak noksan ödendiği anlaşılan tutarın davacıdan tahsiline karar verilmelidir.
Mahkemece, yukarıda açıklanan hususlar gözetilmeden eksik incelemeyle yazılı biçimde hüküm kurulmuş olması bozmayı gerektirir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda 2. bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, 4.5.1983 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy