(818 S. K. m. 63, 205)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı, nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, davalıdan satın aldığı kamyonu motor numarasının, ruhsatnamedeki numarayla çeliştiğinden davalıya iade ettiğini, sonra da davalının başkasına sattığını söz ederek davalıda kalan 100.000 TL. satış parasının alınmasını istemiştir.
Davalı, kamyonu davacının 1,5 yıl kullanarak kazanç sağladığını, hurda halinde kendisine teslim ettiğini savunmuştur.
Mahkemece, 100.000 TL.'sı semenin (satış bedelinin) davalıdan alınmasına karar verilmiştir. Hüküm davalı yanca temyiz edilmiştir.
İddia ve savunmaya göre sözleşmenin bozulduğu yönünde taraflar arasında bir uyuşmazlık yoktur. Mahkemenin kabulü de bu yoldadır. Sözleşmeden dönmede, akit geriye etkili olarak ortadan kaldırılmış olur. Bu nedenle de taraflar satım akdi ile elde ettiklerini birbirlerine iade veya tazmine zorunludurlar. Gerçekte de mademki satım bozulmuştur, o halde satıcının elinde satış parası sebepsiz olarak kalıyor demektir. Bu nedenle satış parasının alıcıya her halde geri verilmesi gerekecektir. Fakat bunlara karşılık alıcı da satılan ile bu arada ondan elde ettiği semereleri davalı satıcıya geri vermekle yükümlüdür. Şu durum itibariyle davacı alıcı ancak satılandan elde ettiği veya elde etmeyi ihmal eylediği semereler düşülmek sureti ile, ödemiş olduğu semenin yasal faizi ile birlikte iadesini talep edebileceğinde duraksama yoktur. Adeta burada fiili bir takak - mahsup işlemin yürütülecektir. Mahkemenin bu yönleri gözden kaçırarak inceleme yapmaması hükmün bozulmasını zorunlu kılar.
Mahkemece yapılacak iş, davalının savunması doğrultusunda tarafların delilleri toplanmalı, alıcı davacının elde ettiği veya elde etmeyi ihmal eylediği semereler belirlenirse satış parasından mahsubu yapılmalı, mahsubu gerektirir bir durum ortaya çıkmadığı takdirde şimdiki gibi 100.000 TL.'sı semene hükmedilmelidir.
Sonuç: Temyiz olunan hükmün yukarıda anlatılan nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA 21.3.1983 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy