(818 S. K. m. 12, 213) (743 S. K. m. 634)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi; üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, davalıdan tapu ile hisse satın almıştır. Taraflar düzenledikleri ayrı bir yazılı sözleşme ile davalının gerekli parselasyonu yaptırıp davacıya 500 m2.lik kısmın müstakil tapusunun vermesini, aksi halde davalının davacıya cezai şart ödemesini kararlaştırmışlardır. Davacı açtığı bu dava ile, davalının yazılı sözleşmedeki bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini ileri sürerek, sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın tahsilini istmiştir.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı avukatınca temyiz edilmiştir.
Tapulu taşınmazlara ilişkin satış sözleşmesinin hüküm taşıması için resmi şekilde yapılması gerekir (BK. md. 213/1, MK. md. 634/1). Bu sözleşmeye ait bütün kayıt ve şartların resmi şekle bürünmesi zorunludur. Resmi şekil, taraflarca önemli olan, sözleşmenin bütün hükümlerini ana noktalarını kapsaması gerekir. Satış sözleşmesini ilgilendiren bütün unsurları esaslı sayılır. Esas sözleşmeyi bozmayan ve değiştirmeyen fer'i ve mütemmim koşullar şekle bağlı olmadan serbestce değiştirilebilir (BK. md. 12). Esas sözleşmeyi bozmayan ve değiştirmeyen fer'i ve mütemmim koşullarından maksat, esas sözleşme ile yükümlenilen borcu ağırlaştırmayan fer'i ve mütemmim koşullardır. Şayet sözleşmede yapılan değişiklik, sözleşme ile yükümlenilen borçları ağırlaştıracak doğrultuda ve nitelikte olursa geçerliliği esas sözleşmenin bağlı olduğu biçimde yapılmasına bağlıdır.
Bu esas uyarınca taraflar arasında taşınmaz hisse satışı konusunda BK. m. 213'de öngörülen biçime uygun olarak yapılan sözleşmede öngörülmeyen müstakil parsel tapusunun verilmemesi ve ceza koşulu ödemesi ayrı bir sözleşme ile esas sözleşmeye eklenirken bu geçerlik koşuluna uygun olarak kararlaştırılmalıdır. Aksi halde olayda olduğu gibi, taraflar arasında adi yazılı belge ile kararlaştırılınca geçerli olmaz. O halde mahkemenin ceza koşulu isteğini reddetmemiş olması bozmayı gerektirir.
Sonuç: Hükmün açıklanan nedenle davalı yararına (BOZULMASINA), istek olursa peşin harcın iadesine, 8.11.1983 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy