(818 S. K. m. 535, 538, 539, 540)
Dava: Taraflar arasındaki alacak ve ortaklığın feshi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı avukatınca ve davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü :
Karar: Davacı; davalı ile aralarındaki değirmen ortaklığına ilişkin 22.10.1975 tarihli sözleşmeğe davalının aykırı davranmış bulunduğunu ileri sürerek ortaklığın feshine, beş yıllık kar payına ve değirmenin aynen kendisine verilmesine, olmazsa bedelinin ödettirilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı; davacı ile aralarındaki sözleşme uyarınca değirmenin yarı bedelini davacıya ödediğini, kazanç payı için hesap görmeğe hazır bulunduğunu, ortaklığın devam ettiğini, bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece; taraflar arasındaki ortaklığın 22.10.1980 tarihinden itibaren feshine, 198.502,52 lira kar payının fesih tarihinden hesabedilerek yasal faiziyle alınmasına, değirmenin aynı veya bedeli hususundaki istemin reddine karar verilmiştir.
1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2 - Taraflar arasında düzenlenen değirmen ortaklığı sözleşmesine göre değirmenin 30.000 lira olan değerinin yarısı 1980 yılı sonuna kadar ödendiği takdirde değirmenin ortaklığa ait olacağı kararlaştırılmıştır.
Davalı, değirmen için ödemesi gereken yarı payı sözleşmede gösterilen süre içinde ödemiştir. bu değirmen için ödemesi gereken yarı payı sözleşmede gösterilen süre içinde ödemiştir. Bu durumda değirmenin ortaklığa ait olduğu açıkça anlaşılmaktadır.
Ortaklığın feshine karar verildiğine göre, ortaklığa dair değirmenin de tasfiyesi gerekir.
Değirmeni ortaklardan biri kabul ettiği takdirde yarı payı bedelinin diğer tarafa ödenmesi gerekir. Anlaşamadıkları takdirde değirmen satılmak suretiyle bedeli her iki ortak arasında bölüştürülmelidir.
Öyleyse davacı, dava dilekçesinde değirmenin aynına veya bedeline hükmedilmesini istemiş olduğuna göre bu yönde olumlu bir karar verilmemiş olması yanlıştır.
3 - Davalı, elektrik sarfiyatı esas alınarak bulunan kar payına karşı vaki rekabet nedeniyle değirmenciliği ucuz yaptığı yolundaki savunması araştırılmalı, ispat takdirde bu yön üzerinde durulmalı ve gene bilirkişi kurulu raporunda cereyan giderinden başka genel anlamda kullanılan masrafların ne gibi giderler olduğu saptanmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda 2 nci bentte gösterilen nedenlerle davacı yararına, 3 üncü bentte gösterilen nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA, 28.3.1984 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy