(818 S. K. m. 159, 213)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönellik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların aşağıdaki bendin dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2 - Davacı, davalı müteahhitlerden 13.1.1979 tarihli sözleşme ile 246 parsel numaralı taşınmazda inşa edilen apartmanın zemin kat 6 numaralı dairesini 1.250.000 lira bedelle satın aldığını, tapuda satış işleminin yapıldığını, sözleşme gereğince 1.1.1979'da teslimi gereken dairenin dava tarihine kadar teslim edilmediğini ileri sürerek noksan ve sözleşmeye aykırı yapılmış işlerden dolayı 350.000 lira, teslimde gecikme nedeniyle Kasım - Aralık 1979 ayları için sözleşmenin 3. maddesi gereğince ayda 10.000 liradan 20.000 lira kira tazminatı, aynı madde gereğince geç teslim için öngörülen 100.000 lira ceza şartı ile 1.1.1980 ila 1.5.1981 tarihleri arası 16 aylık rayice göre aylık 15.000 liradan 240.000 lira kira yoksunluğunu ve ayrıca teknik şartlara uymama hali için sözleşmede son maddede kararlaştırılmış 100.000 cezai şartı olmak üzere toplam 810.000 liranın davalılardan müteselsilen alınmasını istemiştir.
Mahkemece, bilirkişi raporuna dayanılmak suretiyle sözleşmede belirlenen teknik şartlara aykkırı ve noksan işler bedeli 250.000 lira ile, Kasım 1979 ayı dahil, 1.5.1981 tarihine kadar geçen 18 aylık gecikme süresi için ilk iki ay ayda 10.000 liradan, sonraki 16 ay için ayda 15.000 liradan 20.000 + 240.000 = 260.000 lira gecikme tazminatı olarak toplam 510.000 liranın davalılardan alınmasına karar verilmekle birlikte, ayrıca 100.000 lira da sözleşmede öngörülmüş olan tazminata hükmolunmuştur.
Gerek sözleşmenin 3. maddesinde geç teslim hali için yazılı olan 100.000 lira maktu tazminat, gerekse son maddede teknik şartlara aykırı iş yapılmasında ödenmesi tespit edilmiş bulunan 100.000 liralık tazminat, davalıların üstlendikleri ceza şartı niteliğinde bir taahhüttür. Karardan, mahkemenin sözleşmede kararlaştırılan bu iki tür cezai şarttan hangisini karar altına aldığı anlaşılamamaktadır. Fakat olayda davacının geç teslim ve teknik şartlara aykırılık halleri için sözleşmede ayrı ayrı belirlenmiş olan 100.000'er liralık cezai şartların ödenmesine ilişkin talebinin tamamen reddi gerekir. Şöyleki:
Her ne kadar taşınmaz satışına ilişkin 13.1.1979 günlü sözleşme adi yazılı şekilde yapıldığından, hukuku geçersiz ise de, sonradan sözleşme konusu dairenin mülkiyeti tapuda davacı üzerine geçirildiğinden, olayda sözleşmenin geçersizliğini ileri sürmek MK.nun 2. maddesi uyarınca dürüstlük kuralına aykırıdır. Bu nedenle uyuşmazlığın çözülmesinde sözleşme hükümlerinin bu arada ceza şartı maddelerinin de gözönünde tutulması gerekir. Sözleşmede eksik ifa ve geç ifa hallerinden doğacak davacı zararlarını, karşılamak için 100.000'er lira ceza şartı tespit edilmiştir. Fakat davacı BK.nun 159. maddesinin 2. bendi gereğince şart olunan ceza miktarını aşan zararını şartları varsa isteyebilir. Nitekim mahkemece bilirkişi raporu esas alınarak geç teslim dolayısıyla toplam 260.000 lira ve noksan ve kusurlu işler için 250.000 lira davacı zararı için tazminat ödenmesine karar verilmiştir. Ne var ki, davacının zararını karşılamak için hükmolunan bu tazminatlar, sözleşmede yazılı cezai şart miktarlarını aştığı için davacının bunların yanında ve dışında cezai şartın verilmesini dava hakkı bulunmamaktadır. Davacı cezai şartın verilmesini dava hakkı bulunmamaktadır. Davacı cezai şartın mevcut olduğu durumda, sözleşmenin ihlali ile doğan zararını cezai şart ve ek tazminat olarak isteme hakkına sahiptir. Mahkemenin hüküm altına aldığı 260.000 liralık gecikme tazminatında ve 250.00 liralık teknik şartnameye aykırı işlerin giderilmesi tazminatında hem cezai şart hem de ek tazminat miktarı mevcut olduğundan bunların dışında mahkemenin 100.000 liranın daha ödenmesine karar vermesi yasaya uygun değildir.
Açıklanan yönler dikkate alınmadan 510.000 lira yerine 610.000 liranın davalılardan alınmasına karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir,
Sonuç: Yukarıda birinci bentde yazılı nedenlerle davalıların diğer temyiz itirazlarının reddine ve kararın ikinci bentde açıklanan nedenle davalılar yararına BOZULMASINA, istek olursa peşin harcın iadesine, 17.4.1984 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy