(818 S. K. m. 521)
Dava: ( A.C.) vekili avukat (M.A.) ve (B.Ö.) ile (K.K.) ve (Ç.K.) vekilleri avukat (C.A.) aralarındaki dava hakkında İzmir 2. Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 5.7.1983 tarih ve 455-475 sayılı hükmün Dairenin 2.11.1983 tarih ve 6442-7525 sayılı ilamiyla Bozulmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı avukatı tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği konuşuldu :
Karar: 1 - Mahkemece, davacının ortaklığı sabit görülerek, 28.10.1981 günlü sözleşme gereğince davacıya ödenmesi kararlaştırılan ayda 50.000 liradan 400.000 lira alacağın davalılardan alınmasına karar verilmiş, bu konudaki karar dairemizce gazinonun işletme ruhsatının merciinden alındığı tarihin tespiti ile verilecek sonuca göre karar verilmesi gerektiği nedeniyle bozulmuştur.
Gerçekten sözleşmenin not kısmındaki hükme göre, gazino ruhsatı çıkıncaya kadar (A.Ç.) (davacı) her ay 50.000 lira alacaktır. Şu halde dava konusu edilen davacının ayda 50.000 lira isteme hakkı ancak gazinonun ruhsatı çıkıncaya kadar mevcuttur. Bu itibarla davacının sözleşmenin anılan hükmüne dayanan alacak miktarının belirlenebilmesi için, gazino ruhsatının alınıp alınmadığını ve alınmış ise tarihini tespit zorunludur. Açıklanan nedenlerle davacının bu kısma ilişkin karar düzeltme isteği yerinde olmadığından reddi gerekir.
2 - Mahkeme, sözleşmenin feshine yönelik karşılık davayı ret etmiş, fakat karar Dairemizce davacının 19.4.1982 günlü ihtarnameye rağmen işe başlamadığının ve sözleşmeye aykırı davarandığının anlaşıldığı, ortaklığın feshinin haklı ve bu nedenle karşılık davanın reddinin yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle bozulmuştur.
Borçlar Kanunu'nun 521 nci maddesi gereğince her ortak nakit alacak veya diğer mal veya say olarak bir sermaye koymakla mükelleftir. Ortaklığın sermayesi diğer iki ortak tarafından sağlandığına göre, sözleşmede bir açıklık olmamasına rağmen, davacının ortaklığa say'ı ile katıldığının kabulü gerekir. Ne var ki gazinonun işletme ruhsatı alınıncaya kadar davacının ortaklıkta çalışmak zorunda olduğu kanıtlanmış değildir. O halde davalıların 19.4.1982 günlü ihtarname ile davacının gazinoya gelip ortak olarak işe başlamasını istemeldir, ancak işletme ruhsatı alınarak gazino işletmeye açılmış ise, hukuki bir sonuç meydana getirir, başka ifdayle davacının sözleşmeye aykırı bir davranışını teşkil eder ve ortaklık sözleşmesinin feshi için haklı bir neden olabilir. Bu itibarla karşılık davanın çözülebilmesi için de, ihtarname tarihinde gazinonun işletme ruhsatının alınıp alınmadığı önem taşımaktadır. Mahkemenin bu yönü tahkik ederek hasıl olacak sonuca göre karşılık davayı karara bağlaması gerekirken böyle bir inceleme yapmadan reddetmesi doğru değildir. Kararın davalıların temyizi üzerine karşılık dava hakkında bu yönden bozulması gerekirken, haklı fesih gerçekleştiği gerekçesi ile yanılma sonucu kesin şekilde bozulduğu bu kez davacının karar düzeltme isteği üzerine yapılan incelemede anlaşıldığından davacının karşılık davaya ilişkin karar düzeltme isteğinin kabulüne ve Dairemiz kararının, karşılık davanın kabulü gerektiğine ilişkin 5 inci bendinin değiştirilmesine ve karşılık davanın burada açıklandığı gibi tahkik edilmek üzere bozulmasına karar verilmek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 inci bentte açıklanan nedenlerle davacının diğer karar düzeltme nedenlerinin reddine ve 2 nci bentte açıklanan nedenlerle karar düzeltme isteğinin kabulüyle Dairemizin 2.11.1983 günlü ve 1983/6442 esas, 7525 Karar sayılı kararının karşılık davaya ilişkin 5 inci bendinin yukarıda açıklandığı şekilde değiştirilmesine ve mahkeme kararının BOZULMASINA, 30.1.1984 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy